በጫካ ውስጥ ያለችው ጎጆ

አንድ እንጨት ቆራጭ ከሚስቱና ከሦስት ሴት ልጆቹ ጋር በጫካ አጠገብ ባለ ትንሽ ጎጆ ውስጥ ይኖር ነበር።
አንድ ጠዋት ለሥራ ሲዘጋጅ እንዲህ አለ፣
«ሚስቴ፣ በቀትር ወደ ቤት አልመጣም፤ ሥራውም ከባድ ነው። ምሳዬን ትልቋ ሴት ልጃችን ትላክልኝ። መንገዱን ለማሳየት አንድ ኪሴ ሞልቶ ስንዴ ወስጄ በመንገዴ ላይ እበትናለሁ።»
መጥረቢያውን ጫንቃው ላይ ጭኖ ሄደ።

ከቀትር ትንሽ ቀደም ብሎ ሴት ልጁ ወደ ጫካ ሄደች። ለአባቷ ምሳ አንድ ጀበና ሾርባና ትንሽ ዳቦ ይዛ ሄደች። ስንዴውን ለማግኘት ፈለገች፤ ነገር ግን ድንቢጦቹና ፊንጫዎቹ እያንዳንዱን ቅንጣት ወስደው ጨርሰው ነበር።
ፀሐይ እስክትጠልቅ ድረስ ተጓዘች፤ ጫካውም ቀዘቀዘ። ዛፎቹ ሲናወጡ ጉጉቶቹ ሲጮሁ ልጅቷ መፍራት ጀመረች። በዚያ ቅጽበት ከቅርንጫፎቹ መካከል ሩቅ ቦታ ላይ ብልጭ ብልጭ የሚል ብርሃን አየች።
«ማንም ሰው እዚያ ይኖር ይሆናል» ብላ አሰበች። «ለሌሊቱ መጠለያ ይሰጡኛል።» ወደ ብርሃኑ ተጓዘችና ጫካው ጥልቅ ቦታ ላይ ወደምትገኝ ትንሽ ቤት ደረሰች።
በሩን አንኳኳች፤ ጠንካራ ድምፅም፣
«ግቢ» አለ።

ወደ ውስጥ ገባችና አንድ ሽማግሌ ሰው ከጠረጴዛ አጠገብ ተቀምጦ አገኘች። ነጭ ጢሙ ወለሉን ሊነካ ተቃርቦ ነበር። በክፍሉ ውስጥ ሦስት እንስሳት ነበሩ፤ አንዲት ዶሮ፣ አንድ ዶሮ ወንድ፣ እና አንዲት ዝንጉርጉር ላም።
«በጫካ ውስጥ መንገዴን ጠፋብኝ» ስትል ልጅቷ ሽማግሌውን ጠየቀች። «ሌሊቱን እዚህ ላድር ይሆናልን?»
ሽማግሌው ሳይመልስላት ወደ እንስሳቱ ዞሮ እንዲህ አለ፣
«ቆንጆ ወፎቼ፣ ዝንጉርጉር ላሜ፣
አሁን ምን ትላላችሁ?»

«ቁሉ! ቁሉ! ቁሉ!» አለች ዶሮዋ።
«ኩኩሩኩ!» አለ ዶሮ ወንዱ።
«ሞ! ሞ! ሞ!» አለች ላሟ።
ይህ ማለት ልትቆይ ትችላለች ማለት ነበር።

ሽማግሌውም እንዲህ አለ፣ «እዚህ ሁሉ ነገር ትበቃሻለሽ። ወደ ወጥ ቤቱ ሂጂና ራት አብስዪ።»

ልጅቷ ለራሷና ለሽማግሌው ራት አበሰለች፤ ነገር ግን ለእንስሳቱ ፈጽሞ አላሰበችም። የፈለገችውን ሁሉ ከበላች በኋላ፣ «በጣም ደክሞኛል። የት ልተኛ?» አለች።
እንስሳቱ በዜማ መለሱ፣
«ስለ ራስሽ ብቻ አሰብሽ፣
ዛሬ ሌሊት ልክ እንደሚገባሽ ዕረፊ።»

ልጅቷ በጣም ስለ ተኛት ያሉትን ሰምታ አልጨረሰችም። «ወደ ላይ ሂጂ» አለ ሽማግሌው። «ሁለት ክፍሎች ታገኛለሽ፤ በእያንዳንዳቸው አንድ አልጋ አለ። ከመተኛትሽ በፊት ሁለቱንም አልጋ አልጊ።»
ልጅቷ ወደ ላይ ሄደችና ትልቁ ክፍል ውስጥ ያለውን አልጋ ለራሷ አነጠፈች። ከዚያ ወደቀችና ፈጥና ተኛች። ከጥቂት ጊዜ በኋላ ሽማግሌው ወደ ላይ ወጣ። አልጋው ያልተነጠፈ ሲያይና ልጅቷ ተኝታ ሲያገኛት ራሱን ነቀነቀ። ከዚያ ወለሉ ላይ ያለ ደጃፍ ከፈተና አልጋዋ ወደ ምድር ቤቱ ወረደ።

ምሽቱ ሲመሽ እንጨት ቆራጩ ወደ ቤቱ ሄደ። ሚስቱን ቀኑን ሙሉ ምግብ ሳትልክለት ስላስቀረቻት ወቀሳት።
«ጥፋቱ የኔ አይደለም» አለች። «ሴት ልጃችንን ምሳህን ይዛ ልኬ ነበር። መንገዱን ጠፍቶባት ይሆናል። ነገ ትመለሳለች ምንም ጥርጥር የለውም።»

ማግሥቱ ጠዋት ቀደም ብሎ እንጨት ቆራጩ ወደ ሥራው ሄደ።
«ዛሬ ሁለተኛዋ ሴት ልጃችን ምሳዬን ትላክልኝ» አለ። «አንድ ኪሴ ሞልቶ አተር ይዤ እሄዳለሁ። ከስንዴ ቅንጣቶች ይበልጣሉ። ታያቸዋለችና መንገዱን አትጠፋም።»

ነገር ግን ቀትር ሲሆን አተሮቹ ሁሉ ጠፍተው ነበር። የጫካው ወፎች ወስደው ጨርሰዋቸው ነበር። መንገዱን ለማሳየት አንድም አልቀረም።
ልጅቷ ቀኑን ሙሉ በጫካ ውስጥ ወዲያ ወዲህ ተዟዟረች። በመጨረሻ ወደ ሽማግሌው ጎጆ ደረሰችና ምግብና መጠለያ ተሰጣት። እሷም ለእንስሳቱ ምግብ ለመስጠት ወይም ለሽማግሌው አልጋ ለማንጠፍ አልቻለችም። ስትተኛ ሽማግሌው ደጃፉን ከፈተ። ልክ እህቷ እንዳደረገችው ወደ ምድር ቤቱ ወረደች።

በሦስተኛው ቀን ጠዋት እንጨት ቆራጩ ሚስቱ ታናሽ ልጃቸውን ምሳ ይዛ እንድትልክ ነገራት። «ሁልጊዜ ጥሩና ትኩረተኛ ናት» አለ። «በመንገዱ ትቆያለች፤ እህቶቿ እንዳደረጉት መንገዷን አትጠፋም።»
«አይ» አለች እናቷ፣ «ታናሽ ልጃችን እንድትሄድ አልፈልግም። ምናልባት እሷም መንገዷን ብትጠፋ?»
«አትፍሪ» አለ አባቷ፣ «ጥንቁቅና ብልህ ናት፤ መንገዱን ታገኛለች። ከዚህም ሌላ ኪሴን ባቄላ ሞልቼ እሄዳለሁ። እነዚህን በመንገዱ ላይ እበትናለሁ።»
ነገር ግን ሴት ልጁ ጫካ ውስጥ ስትሄድ ምንም ባቄላ አልነበረም። ርግቦቹ ሁሉንም ወስደው ጨርሰዋቸው ነበር፤ ስለዚህ ወዴት እንደምትሄድ አላወቀችም። አባቷ ምን ያህል እንደሚራብ እናቷም ስለ እሷ ምን ያህል እንደምታዝን አሳዛኝ ሆኖ አሰበች።

ሲጨልም፣ እሷም ብርሃኑን አየችና በጫካው ውስጥ ወዳለው ቤት መጣች። ገብታም እንደ እህቶቿ መጠለያ እንዲሰጣት ተማጸነች። ሲፈቀድላትም፣ ላሟን ዳበሰች፣ የእንስት ዶሮዋንና የወንድ ዶሮውን ላባዎች አሻሸች።
ሽማግሌው እራት እንድታበስል ነገራት፣ እሷም ወዲያው አደረገችው። ከዚያም፣ «እነዚህ መልካም እንስሳት ምግብ ሲፈልጉ፣ እኔ ግን ብዙ ልብላ?» አለች።
ስለዚህ ለዶሮዎቹ ምግብ፣ ለላሟም አንድ እቅፍ ጣፋጭ ድርቆሽ ሰጠች። «ብሉ፣ ውድ እንስሳት,» አለች። «ምናልባት እናንተም ተጠምታችሁ ይሆናል። ንጹህ ውሃ አመጣላችኋለሁ።»
ይህ ከተደረገ በኋላ፣ በጠረጴዛው አጠገብ ተቀመጠችና እራቷን በላች።

ብዙም ሳይቆይ ወፎቹ ጭንቅላታቸውን ክንፋቸው ስር ደበቁ፤ ላሟም ዓይኖቿን ጨፈነች። ከዚያ ልጅቷ፣ «ልንተኛ አይሆንምን?» ስትል ጠየቀች።
ሽማግሌው ወደ እንስሳቱ ዞሮ እንዲህ አለ፣
«ቆንጆ ወፎቼ፣ ዝንጉርጉር ላሜ፣
ይህ ልጅ አሁን እዚህ ትተኛ?»

አንድ ላይ መለሱ፣
«ስለ ደህንነታችንም አሰበች፤
ልክ እንደሚገባት ዕረፍ ትበል።»

ልጅቷ ወደ ላይ ስትሄድ ሁለቱንም አልጋ አነጠፈች። ከዚያ ወደ ትንሹ ክፍል ሄደች፤ ጸሎቷን ካደረሰች በኋላ ተኛችና ወደ ተኛ ሄደች።
እኩለ ሌሊት ላይ በሚያስደነግጡ ድምፆች ነቃች። ቤቱ ሲቃ ሲቃ ሲሰማ ነበር። ደጃፎቹ ተከፈቱ። በመጨረሻ ጣሪያውና ግድግዳዎቹ እንደ ወደቁ ያህል ድምፅ ሰማ። ከዚያ ሁሉ ነገር ዝም አለ። ሳትጎዳ ሁሉ ነገር ጸጥ ሲል ስታይ ዝም ብላ ዳግም ወደ ተኛ ሄደች።

ጠዋት ፀሐይ ፊቷ ላይ ስትወጣ ነቃች። ምን ያህል አስደናቂ ትዕይንት ዓይኖቿን ተቀበለ! ትልቅ ቆንጆ ክፍል ውስጥ ተኝታ ነበር። ግድግዳዎቹ ላይ መስተዋቶች ነበሩ፤ አልጋውም በወርቅ ጨርቅ ተሸፍኖ ነበር።
«ሕልም ያለምኩ ይሆናል» ብላ ልጅቷ አሰበች።
ነገር ግን ዓይኖቿን ስታሸት ሦስት አገልጋዮች ገቡና ምን ማድረግ እንደሚችሉ ጠየቋት።
«ምንም» አለች። «ልነሳ አለብኝ፤ ለሽማግሌው ቁርስ ማብሰልና ዶሮዋን፣ ዶሮ ወንዱን፣ ላሟን መመገብ አለብኝ። ከዚያ ወደ እናቴ ፈጥኜ ልሄድ አለብኝ።»

ወደ ቀጣዩ ክፍል ሮጠችና ሽማግሌው ቆንጆ ልዑል ሆኖ ተቀይሮ አገኘችው።
«ያ ግራጫ ሽማግሌ እኔ ነበርኩ» ብሎ ፈገግ ብሎ አለ። «አንድ ጥንቆላ ቤተ መንግሥቴን ጎጆ፣ መንግሥቴን ጫካ አደረገው። ይህ ጥንቆላ ሊሰበር የሚችለው ለሁሉም ፍጥረታት፣ ለታላቁም ለትንሹም፣ ደግነት ባሳየ ሰው ብቻ ነበር። ልብሽ ወርቅ ስለሆነ ልሸልምሽ እፈልጋለሁ። እነዚህ ሦስት እንስሳት አሁን የራስሽ ታማኝ ጓደኞችሽ ናቸው።»
ለደጉ ልቧ አመሰገናት፤ እንስሳቱን እንደ ታማኝ ወዳጆቿ ከእሷ ጋር ወደ ቤቷ ሸኛቸው፤ ለቤተሰቧም ደስታ ቃል ገባ፤ እህቶቿ ግን ሌሎችን እንዴት መንከባከብ እየተማሩ ደህና ሆነው በጫካው ቦታ ቀሩ።