Full Text: An Bhanríon Bheach
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: An Bhanríon Bheach
Bhí triúr mac ag rí. Bhí beirt de na mic mealltach, cliste, agus dathúil. Ach, bhí siad leisciúil agus ní smaoinídís ach orthu féin. Níor thug siad aird riamh ar chompord ná ar shásamh daoine eile. Bhí deartháir níos óige acu darbh ainm Alexander, a bhí ciúin agus séimh. Ba mhinic a dhéanadh an bheirt deartháireacha ba shine gáire faoi.
“Tá tú ró-shaonta le do bhealach a dhéanamh sa saol choíche,” a dúirt siad.
Lá amháin, d'imigh an triúr deartháireacha ar thuras le chéile. Ní raibh siad imithe i bhfad nuair a tháinig siad ar chnoc seangán.
“Téimis suas go dtí an cnoc seangán seo,” arsa an deartháir ba shine. “Beidh spraoi ann na seangáin scanraithe a fheiceáil ag rith anonn is anall agus a gcuid uibheacha á n-iompar acu.”
“Ná déan, ná déan,” arsa Alexander, “fág na seangáin bheaga i suaimhneas. Cén fáth a gcuirfimis eagla orthu?”
D'fhág siad cnoc na seangán gan díobháil, agus d'imigh siad leo.
Go gairid tháinig siad chuig loch. Bhí a lán lachan ag snámh thart ar an uisce. Ansin dúirt an dara deartháir,
“Tar, caithimis clocha le cuid de na lachain bhreátha seo.”
“Ná déan sin,” a dúirt Alexander, “ná gortaigh iad. Níl siad ag teastáil uainn le haghaidh bia. Mar sin, cén fáth a gcuirfimis pian agus gortú orthu?”
Mar sin, d'fhág siad na lachain ag snámh thart ar an loch. Shiúil siad leo gur tháinig siad go dtí nead beach i gcrann.
“Lasaimis tine,” arsa an deartháir ba shine. “Coinneoidh an deatach na beacha ó chealg a chur orainn. Ansin is féidir linn an mhil a thógáil.”
Ach choinnigh Alexander siar é.
“Ná las tine. Cén fáth a scriosfaimis a nead? Níl ocras orainn, agus ní féidir linn an mhil a iompar linn.”
Arís, d'éist siad lena chuid focal, cé gur dhúirt siad,
“Is amadán bocht thú.”
Ar aghaidh agus ar aghaidh leo.
Faoi dheireadh, tháinig siad go dtí caisleán mór. Bhí sé déanta de chloch, agus bhí gach rud a chonaic siad, fiú na capaill sna stáblaí, ina gcloch.
Chuaigh na deartháireacha trí sheomra i ndiaidh seomra. Ní fhaca siad fear ná bean ná páiste, ach dealbha cloiche.
Faoi dheireadh, shroich siad doras, agus trí pholl ann chonaic siad fear beag liath. Bhuail siad ar an doras. Sheas an fear suas, d'oscail sé an doras, thug sé bia dóibh agus thaispeáin sé seomra dóibh ina bhféadfaidís codladh. Ach níor labhair sé focal amháin.
An mhaidin dár gcionn, thaispeáin sé bord cloiche ar a raibh trí thasc scríofa. Ba iad seo na tascanna a bhí le déanamh ag gach duine a tháinig go dtí an caisleán.
Ba é seo an chéad cheann:
“Sa chaonach timpeall an chaisleáin, tá míle péarla scaipthe. Caithfear iad go léir a aimsiú in aon lá amháin. An té a dhéanfaidh é seo, saorfaidh sé an caisleán óna gheasa. An té a dhéanfaidh iarracht agus a dteipfidh air, déanfar cloch de féin ag luí na gréine.”
Léigh an deartháir ba shine na focail seo agus thosaigh sé láithreach ag cuardach na bpearlaí. Chuardaigh sé an lá ar fad. Ach nuair a tháinig luí na gréine, ní raibh aimsithe aige ach céad. Mar sin, rinneadh cloch de.
An lá dar gcionn, thosaigh an dara deartháir ar an gcuardach. Thosaigh sé roimh bhreacadh an lae, ag cuardach faoi sholas na gealaí. Ach ag luí na gréine, ní raibh aimsithe aige ach dhá chéad pearla. Mar sin, rinneadh cloch de seisean freisin.
Ba é seal Alexander anois. Chuardaigh sé agus chuardaigh sé, ach níor aimsigh sé ach dornán de na péarlaí. Agus an ghrian ar tí dul faoi, lig Alexander bocht do na seoda titim agus thosaigh sé ag gol. Agus é ag gol, tháinig na seangáin chuige ar shábháil sé a mbaile.
“Lá maith, a chara Alexander,” a dúirt siad, “Uair amháin, rinne tú gar dúinn. Anois, cúiteoimid leat é.”
Chuaigh na seangáin bheaga anseo is ansiúd tríd an gcaonach. Tháinig siad aníos ceann i ndiaidh a chéile, agus leag gach seangán péarla os a chomhair. Ansin, chuaigh siad abhaile gan fanacht lena bhuíochas.
Le lúcháir mhór, d'iompair Alexander na péarlaí go dtí an caisleán. Ansin, shín an seanfhear liath a mhéar i dtreo an bhoird chloiche. Is ann a léigh Alexander an dara tasc.
“Tá eochair sheomra na mbanphrionsaí faoi bhun na láibe agus an uisce sa loch mór seo. Caithfear í a aimsiú agus an doras a dhíghlasáil.”
“Och!” a cheap Alexander, “ní dhéanfaidh mé an rud seo go deo. Ní féidir le haon duine ar domhan tumadh domhain go leor chun eochair bheag atá caillte i loch mór a aimsiú.”
Chuaigh sé amach agus sheas sé cois an locha, agus thit a dheora isteach san uisce gorm. Ansin tháinig na lachain a shábháil sé ag snámh chuig a chosa. “Ná bí chomh brónach sin, a chara Alexander,” a dúirt siad. “Shábháil tú sinne. Anois is é ár seal tusa a shábháil.”
Síos go tóin an locha a thum siad. Faoi dheireadh, tháinig ceann acu aníos agus an eochair ina ghob.
Thóg Alexander í agus dhíghlasáil sé doras sheomra na mbanphrionsaí. Bhí siad sínte ansin, an triúr acu, ina gcodladh go suan.
Anois, thaispeáin an fear beag liath a thasc deireanach do Alexander, an ceann ba dheacra ar fad.
“Téigh isteach sa seomra ina bhfuil na trí bhanphrionsa ina gcodladh. Tá siad chomh cosúil lena chéile nach féidir lena máthair féin iad a aithint thar a chéile. Caithfidh tú an té is óige agus is ansa a dhúiseacht. Sular chuaigh siad a chodladh, d'ith an duine ba shine siúcra éigin, an dara duine síoróip bheag, agus an duine is óige spúnóg meala.”
Ach conas a bheadh a fhios ag Alexander cé acu a d'ith an mhil? Sheas sé ag féachaint ar na banphrionsaí. Bhí siad chomh cosúil lena chéile agus a bhí a íomhá sa scáthán cosúil leis.
Díreach ansin, d'eitil banríon na mbeach ón nead a shábháil sé isteach sa seomra. D'eitil sí go dtí iníonacha an rí agus rinne sí dordán ó dhuine go duine:
“Dord, dord”, a rinne sí timpeall na mbanphrionsaí.
Ansin, thosaigh sí ag diúl meala ó bheola duine acu. Mar sin, bhí a fhios ag Alexander gurbh í seo an duine is óige, agus dhúisigh sé í.
Nuair a d’oscail sí a súile, saoradh an caisleán óna gheasa. Dhúisigh na banphrionsaí eile, agus ghlac na capaill agus na fir a gcruth féin arís.
Ansin thug an rí leath a ríochta d’Alexander, agus a iníon is óige mar bhrídeog. Phós an bheirt deartháireacha eile na banphrionsaí eile. D’fhoghlaim siad ó Alexander gur fearr a bheith simplí agus lách ná a bheith cliste agus míchneasta.
