Full Text: Թիմի Թիփթոուզի Հեքիաթը
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Թիմի Թիփթոուզի Հեքիաթը
Լինում է, չի լինում, մի փոքրիկ գիրուկ, հարմարավետ մոխրագույն սկյուռիկ է լինում՝ Թիմմի Թիփթոուզ անունով։ Նա մի բույն ուներ՝ տերևներով ծածկված, բարձր ծառի գագաթին, և մի փոքրիկ սկյուռիկ կին՝ Գուդի անունով։
Թիմի Թիփթոուզը նստել էր դրսում և վայելում էր զեփյուռը. նա շարժեց պոչը և քմծիծաղ տվեց—
«Փոքրիկ կինս՝ Գուդի, ընկույզները հասել են. մենք պետք է պաշար կուտակենք ձմռան և գարնան համար»։
Գուդի Թիփթոուզը զբաղված էր մամուռը ծղոտածածկի տակ խցկելով—
«Բույնն այնքան հարմարավետ է, մենք ամբողջ ձմեռ խոր քնած կլինենք»։
«Այդ դեպքում գարնանը կարթնանանք շատ ավելի նիհարած, երբ ուտելու ոչինչ չլինի»,— պատասխանեց խոհեմ Թիմոթին։
Երբ Թիմմին և Գուդի Թիփթոուզը հասան ընկույզի թավուտին, նրանք տեսան, որ ուրիշ սկյուռներ արդեն այնտեղ էին։
Թիմմին հանեց իր բաճկոնը և կախեց այն մի ճյուղիկից․ նրանք լուռ աշխատում էին առանձին՝ իրենց գործով։
Ամեն օր նրանք մի քանի անգամ ճանապարհ էին գնում և մեծ քանակությամբ ընկույզներ էին հավաքում։ Նրանք դրանք տոպրակներով տանում էին և պահում մի քանի փչակավոր կոճղերի մեջ՝ այն ծառի մոտ, որտեղ նրանք կառուցել էին իրենց բույնը։
Երբ այդ կոճղերը լցվեցին, նրանք սկսեցին պարկերը դատարկել ծառի բարձրում գտնվող մի փոսի մեջ, որը պատկանել էր մի փայտփորիկի. ընկույզները շխկշխկալով գլորվեցին ներքև—ներքև—ներքև՝ ներսում։
«Ինչպե՞ս ես երբևէ դրանք նորից հանելու։ Դա կարծես դրամարկղ լինի», ասաց Գուդին։
«Գարնանից առաջ ես շատ ավելի նիհար կլինեմ, իմ սիրելի», ասաց Թիմմի Թիփթոուզը՝ փոսի մեջ նայելով։
Նրանք իսկապես շատ էին հավաքում, որովհետև չէին կորցնում դրանք։ Այն սկյուռները, որոնք իրենց ընկույզները թաղում են հողի մեջ, կեսից ավելին կորցնում են, որովհետև չեն կարողանում հիշել տեղը։
Անտառի ամենամոռացկոտ սկյուռը կոչվում էր Սիլվերթեյլ։ Նա սկսեց փորել և չկարողացավ հիշել։ Հետո նա նորից փորեց և գտավ մի քանի ընկույզ, որոնք իրեն չէին պատկանում, և կռիվ սկսվեց։ Եվ մյուս սկյուռներն էլ սկսեցին փորել,—ողջ անտառը իրարանցման մեջ էր։
Դժբախտաբար, հենց այդ ժամանակ փոքրիկ թռչունների մի երամ անցավ թռչելով՝ թփից թուփ, կանաչ թրթուրներ ու սարդեր որոնելով։ Փոքրիկ թռչունների մի քանի տեսակ կար, և նրանք ճլվլում էին տարբեր երգեր։
Առաջինը երգեց՝
«Ո՞վ է փորել-հանել իմ ընկույզները։ Ո՞վ է փորել-հանել իմ ընկույզները»։
Իսկ մեկ ուրիշը երգեց՝
«Մի փոքրիկ կտոր հաց ու՝ առանց պանրի։ Մի փոքրիկ կտոր հաց ու՝ առանց պանրի»։
Սկյուռիկները հետևեցին ու լսեցին։ Առաջին փոքրիկ թռչունը թռավ մտավ թփի մեջ, որտեղ Թիմմի և Գուդի Թիփթոուզը լուռ կապում էին իրենց պարկերը, և նա երգեց—
«Ո՞վ է փորել-հանել իմ ընկույզները։ Ո՞վ է փորել-հանել իմ ընկույզները»։
Թիմմի Թիփթոուզը շարունակեց իր գործը՝ առանց պատասխանելու. իսկապես, փոքրիկ թռչունը պատասխան չէր էլ սպասում։ Նա միայն երգում էր իր բնական երգը, և դա ընդհանրապես ոչինչ չէր նշանակում։
Բայց երբ մյուս սկյուռները լսեցին այդ երգը, նրանք նետվեցին Թիմմի Թիփթոուզի վրա, ապտակեցին ու ճանկռեցին նրան և շուռ տվեցին նրա ընկույզների պարկը։ Անմեղ փոքրիկ թռչնակը, որ այդ ամբողջ չարաճճիության պատճառ էր դարձել, վախեցած թռավ հեռու։
Թիմմին գլորվեց ու գլորվեց, ապա պոչը քաշեց ու փախավ դեպի իր բույնը, իսկ հետևից սկյուռների մի ամբոխ գոռում էր—
«Ո՞վ-է-փորել-հանել իմ-ընկույզները»
Նրանք բռնեցին նրան և քարշ տվեցին վեր՝ հենց նույն ծառի վրա, որտեղ փոքրիկ կլոր անցքն էր, և ներս հրեցին նրան։ Անցքը շատ-շատ փոքր էր Թիմի Թիփթոուզի մարմնի համար։ Նրանք սարսափելի սեղմեցին նրան. զարմանալի էր, որ նրա կողերը չկոտրեցին։
«Մենք նրան այստեղ կթողնենք, մինչև խոստովանի»,— ասաց Սիլվերթեյլ Սքուիրելը և բղավեց անցքի մեջ—<br>«Ո՞վ-է-փորել-հանել իմ-ընկույզները»
Թիմմի Թիփթոուզը ոչինչ չպատասխանեց. նա ծառի ներսում գլորվել էր ներքև՝ իր իսկ ընկույզների կես փեքի վրա։ Նա պառկած էր՝ բոլորովին շշմած ու անշարժ։
Գուդի Թիփթոուզը վերցրեց ընկույզների պարկերն ու գնաց տուն։ Նա մի բաժակ թեյ պատրաստեց Թիմմիի համար, բայց նա չէր գալիս ու չէր գալիս։
Գուդի Թիփթոուզը միայնակ ու տխուր գիշեր անցկացրեց։ Հաջորդ առավոտ նա համարձակվեց վերադառնալ ընկույզի թփերի մոտ՝ նրան փնտրելու, բայց մյուս անբարյացակամ սկյուռիկները նրան քշեցին։
Նա թափառեց ամբողջ անտառով՝ կանչելով․
«Թիմմի Թիփթոուզ։ Թիմմի Թիփթոուզ։ Օ՜, որտե՞ղ է Թիմմի Թիփթոուզը»։
Այդ ընթացքում Թիմմի Թիփթոուզը ուշքի եկավ։ Նա իրեն գտավ մամուռից փոքրիկ մահճակալի մեջ խնամքով պառկեցված, գրեթե ամբողջովին մթության մեջ, ցավեր զգալով. թվում էր՝ նա գետնի տակ էր։ Թիմմին հազաց ու հառաչեց, որովհետև կողերը ցավում էին։ Լսվեց ճռվողյուն ձայն, և մի փոքրիկ գծավոր չիպմանկ հայտնվեց գիշերային լույսով ու հույս հայտնեց, որ նա իրեն ավելի լավ է զգում։
Նա շատ բարի էր Թիմմի Թիփթոուզի հանդեպ. նրան փոխ տվեց իր գիշերային գլխարկը, իսկ տունը լի էր ուտելիքի պաշարներով։
Գետնասկյուռիկը բացատրեց, որ ծառի կատարից ընկույզներ էին անձրևի պես թափվել—
«Բացի այդ, ես մի քանիսն էլ թաղված գտա»։
Նա ծիծաղեց ու քրքջաց, երբ լսեց Թիմմիի պատմությունը։ Մինչ Թիմմին անկողնում էր մնում, նա գայթակղում էր նրան մեծ քանակությամբ ուտել—
«Բայց ես ինչպե՞ս երբևէ դուրս կգամ այդ անցքով, եթե չնիհարեմ։ Կինս անհանգիստ կլինի»։
«Մի ընկույզ էլ միայն, կամ երկու ընկույզ. թող ես կոտրեմ դրանք քեզ համար», ասաց գետնասկյուռիկը։ Թիմմի Թիփթոուզը ավելի ու ավելի գիրացավ։
Այժմ Գուդի Թիփթոուզը նորից մենակ անցել էր գործի։ Նա այլևս ընկույզներ չդրեց փայտփորիկի փոսի մեջ, որովհետև միշտ կասկածել էր, թե ինչպես կարելի կլիներ դրանք հետո նորից հանել։ Նա թաքցրեց դրանք ծառի արմատի տակ. դրանք շխկշխկալով գլորվեցին ներքև, ներքև, ներքև։ Մի անգամ, երբ Գուդին դատարկեց մի շատ մեծ լրացուցիչ պարկ, հստակ ծվոց լսվեց. իսկ հաջորդ անգամ, երբ Գուդին մեկ ուրիշ պարկ բերեց, մի փոքրիկ գծավոր բուրունդուկ շտապով դուրս մագլցեց։
«Ներքևում արդեն ամբողջովին լցվում է. հյուրասենյակը լիքն է, և դրանք գլորվում են միջանցքով, իսկ իմ ամուսինը՝ Չիփի Հաքին, փախել է ու ինձ մենակ թողել։ Ինչպե՞ս բացատրել ընկույզների այս տարափները»։
«Շատ եմ խնդրում, ներեցեք ինձ. ես չգիտեի, որ այստեղ որևէ մեկը ապրում է»,— ասաց տիկին Գուդի Թիփթոուզը։ «Բայց որտե՞ղ է Չիփի Հաքին։ Իմ ամուսինը՝ Թիմի Թիփթոուզը, նույնպես փախել է»։ «Ես գիտեմ, թե Չիփին որտեղ է. մի փոքրիկ թռչուն ինձ ասաց»,— ասաց տիկին Չիփի Հաքին։
Նա ճանապարհը ցույց տվեց դեպի փայտփորիկի ծառը, և նրանք ականջ դրեցին անցքի մոտ։
Ներքևում ընկույզ կոտրելու աղմուկ էր լսվում, և մի գիրուկ սկյուռի ձայն ու մի բարակ սկյուռի ձայն միասին երգում էին՝
«Իմ փոքրիկ ծերուկն ու ես գժտվեցինք,
Ինչպե՞ս այս գործը գլուխ բերենք։
Գլուխ բեր այն, որքան լավ կարող ես,
Եվ հեռացի՛ր, դու փոքրիկ ծերուկ»։
«Դու կարող էիր ներս խցկվել՝ այդ փոքրիկ կլոր անցքից», ասաց Գուդի Թիփթոուզը։ «Այո, կարող էի», ասաց բուրունդուկը, «բայց ամուսինս՝ Չիփի Հեքին, կծում է»։
Ներքևում ընկույզներ կոտրելու և կրծոտելու ձայն էր լսվում. հետո գեր սկյուռի ձայնն ու բարակ սկյուռի ձայնը երգեցին՝
«For the diddlum day
Day diddle dum di!
Day diddle diddle dum day!»
Այդ ժամանակ Գուդին նայեց անցքի մեջ և ներքև կանչեց՝
«Թիմի Թիփթոուզ։ Ա՜յ, ամոթ, Թիմի Թիփթոուզ»։
Եվ Թիմին պատասխանեց.
«Դո՞ւ ես, Գուդի Թիփթոուզ։ Դե, իհարկե»։
Նա վեր եկավ և անցքի միջով համբուրեց Գուդիին, բայց այնքան գեր էր, որ չկարողացավ դուրս գալ։
Չիփի Հեքին այնքան գեր չէր, բայց գալ չէր ուզում. նա մնաց ներքևում և քմծիծաղ տվեց։
Եվ այդպես շարունակվեց երկու շաբաթ, մինչև մի ուժեղ քամի պոկեց ծառի գագաթը, բացեց փոսը և անձրևը ներս թողեց։
Այն ժամանակ Թիմմի Թիփթոուզը դուրս եկավ և հովանոցով տուն գնաց։
Բայց Չիփի Հաքին շարունակեց դրսում ճամբարել ևս մեկ շաբաթ, թեև դա անհարմար էր։
Վերջապես մի մեծ արջ եկավ՝ քայլելով անտառով։ Գուցե նա էլ ընկույզներ էր փնտրում․ թվում էր՝ շուրջը հոտոտում էր։
Չիփի Հաքին շտապ տուն գնաց։
Եվ երբ Չիփի Հաքին տուն հասավ, պարզեց, որ գլուխը մրսեցրել է, և իրեն էլ ավելի անհարմար էր զգում։
Եվ հիմա Թիմմին ու Գուդի Թիփթոուզը իրենց ընկույզների պահեստը փակ են պահում մի փոքրիկ կախովի կողպեքով։
Եվ ամեն անգամ, երբ այդ փոքրիկ թռչունը տեսնում է սկյուռիկներին, նա երգում է՝
«Ո՞վ-է-փորել-հանել իմ ընկույզները։
Ո՞վ է փորել-հանել իմ ընկույզները»։
Բայց ոչ ոք երբեք չի պատասխանում։