Is-Sajjied u Martu

Darba waħda, kien jgħix sajjied f«għarix żgħir ħdejn il-baħar.
Jum minnhom, huwa stada minn tlugħ ix-xemx sa nżul ix-xemx mingħajr ma messlu xejn. Eżatt kif kien se jieqaf għal-lejl, kien hemm skoss f»daqqa fix-xlief tiegħu. Huwa tella' barbun kbir.
"Sajjied tajjeb," għajjat il-barbun, "jekk jogħġbok ħallini mmur. Jien m«iniex ħuta vera, imma prinċep li ġejt mibdul f»din il-forma. Poġġini lura fl-ilma u ħallini ngħum 'il bogħod."
"Hekk se nagħmel," qal is-sajjied. "Nippreferi nħalli barbun li jaf jitkellem imur milli nżommu."
Huwa poġġa l-ħuta lura fl-ilma. Hija għamet «il bogħod, u ħalliet strixxa demm. Imbagħad is-sajjied mar id-dar b»idejh vojta.

Raġel,» qalet martu, «ma qbadt xejn illum kollu?»
«Xejn ħlief barbun,» qal hu. «Tkellem u qalli li kien prinċep li nbidel f«dik il-forma. Għalhekk erġajt tfajtu lura fl-ilma, kif talabni nagħmel.»
«Ma għamiltx xewqa?» qalet martu.
«Le,» qal hu. «Għal xiex kelli nixtieq?»
«Mela, għal ħafna affarijiet, ja raġel iblah. Għal dar aħjar minn dan il-għarix, l-ewwel ħaġa. X»ħasra li ma ħsibtx f«hekk! Mingħajr dubju seta» jagħtik kull ma tlabtu. Mur u sejjaħlu issa. Forsi mhux tard wisq.

Biex jogħġob lil martu, is-sajjied niżel sax-xatt. Huwa waqaf għal ftit iħares lejn l-ilma, li kien aħdar u skur.
Imbagħad qal,
«Flounder, flounder, fil-baħar,
Ejja, nitolbok, u tkellem miegħi
Għax marti, id-Dama Isabel,
Bagħtitni hawn biex ngħidlek storja.»
Il-ħuta telgħet tgħum u qalet, «Xi trid minni?»
«Aħ,» qal ir-raġel, «illum qbadtek u erġajt ħallejtek tmur. Marti rrabjata għax ma tlabtekx twettaq xewqa. Qed tgħid li trid dar aħjar mill-għarix fqir tagħna.»
«Mur id-dar, raġel,» qal il-Flounder. «Martek għandha x-xewqa tagħha.

Is-sajjied mar lura d-dar. Minflok il-għarix antik tiegħu, sab dar żgħira u ħelwa. Mal-bieb kien hemm martu bilqiegħda, tidher ferħana ħafna.
«Idħol,» għajtet lil żewġha. «Ara x«dar pjaċevoli għandna.»
Huma marru minn kamra għall-oħra. Kien hemm kamra tas-sodda żgħira u ħelwa. Is-salott kellu l-fjuri fit-tieqa u kwadri mal-ħajt. Fil-kċina kien hemm reċipjenti tal-fuħħar u tal-landa u tar-ram. Fuq barra kien hemm bitħa żgħira tar-razzett fejn it-tiġieġ u l-flieles kienu qed jiġru »l hemm u «l hawn. Lil hinn kien hemm ġnien, mimli frott u ħaxix.
«Ara,» qalet il-mara, «mhijiex sabiħa?»
«Oh, iva,» wieġeb żewġha, «hija sabiħa. Sakemm tkun ġdida, se tkun kuntenta. Wara dan, naraw.»
«Iva, naraw,» qalet il-mara.

Għaddew ftit jiem. Imbagħad qalet, «Raġel, dan l-għarix bil-bitħa u l-ġnien tiegħu huwa żgħir wisq għalina. Jekk il-barbun huwa prinċep, jista» jagħtina dar kbira kif ukoll waħda żgħira. Nixtieq, fuq kollox, li ngħix f«kastell mibni mill-ġebel. Mur għand il-ħuta tiegħek u għidilha hekk.»
«Ah, mara,» qal is-sajjied, «dan l-għarix huwa tajjeb biżżejjed għalina. Il-barbun jista» jirrabja jekk immur għandu b«xewqa oħra.»
«Agħmel kif ngħidlek,» qalet il-mara. «Il-ħuta tista» tagħtina kastell jekk trid. Mur u itolbha għalih.»
«Dan mhux sewwa,» qal is-sajjied.

Iżda martu insistiet tant miegħu li niżel sax-xatt. L-ilma kien blu skur, iżda kalm ħafna.
Is-sajjied qal,
«Flounder, flounder, fil-baħar,
Ejja, nitolbok, u kellem lili,
Għax marti, Dame Isabel,
Tixtieq dak li nibża« ngħid.»
«Mela, xi trid?» staqsiet il-ħuta, waqt li għolliet rasha »l fuq mill-ilma.
«Oh,» qal is-sajjied, «marti tixtieq tgħix f«kastell kbir tal-ġebel.»
«Mur id-dar, u ssibha hemm,» kienet it-tweġiba.

Is-sajjied għaġġel lejn id-dar. Fejn qabel kien hemm il-għarix, issa kien hemm kastell kbir tal-ġebel. Martu kienet bilwieqfa fuq it-taraġ.
«Ejja miegħi,» qalet. «Ara x»dar grandjuża għandna.»
Daħlu f«sala tal-irħam, fejn ħafna qaddejja kienu qed jistennew.
Għaddew minn kamra għal oħra, jammiraw it-twapet tal-bellus u l-mirja l-kbar u l-arazzi tal-ħarir u d-deheb. Barra l-kastell kien hemm bitħa, li fiha kien hemm stalel mimlija żwiemel u karozzini. Kien hemm ġnien kbir imżejjen bi fjuri u frott. Fl-għelieqi u l-imsaġar, baqar u nagħaġ u ċriev kienu qed jirgħu.
«Mela,» qalet il-mara, «mhux sabiħ dan?»
«Iva, tabilħaqq,» qal ir-raġel. «Imma mhux se tibqa» taħseb hekk wara li ma jibqax ġdid għalik. Nibża« li mbagħad tkun trid xi ħaġa oħra.»
«Għad naħseb dwar dan,» qalet il-mara.

Għal ftit taż-żmien, hija kienet ferħana u kburija fid-dar il-ġdida tagħha. Iżda għodwa waħda qamet b»burdata ħażina, u xejn ma deher li jogħġobha.
«Għaliex xtaqt daqshekk ftit?» qalet b«rabja. «Stajna wkoll inkunu s-sidien ta» dan il-pajjiż kollu, minflok ma jkollna kastell wieħed biss. Mur għand il-ħuta tiegħek u itlob biex tkun re.»
«Ah, marti,» qal ir-raġel, «jien ma nixtieqx inkun re. Ma nistax immur u nitlob hekk.»
«Jekk int ma tixtieqx tkun re, jien nixtieq inkun reġina,» qalet. «Mur minnufih u għid lill-ħuta dak li qed ngħid jien.

Ir-raġel dar imdejjaq.
«Mhux sewwa,» qal bejnu u bejn ruħu, iżda niżel lejn ix-xatt. Huwa sab l-ilma mudlam u mqalleb. Il-mewġ għamel ir-ragħwa u ħabbat bħallikieku kien irrabjat. Xorta waħda qal,
«Flounder, flounder, fil-baħar,
Ejja, nitolbok, u kellem lili,
Għax marti, Dame Isabel,
Tixtieq dak li nibża« ngħid.»
Il-flounder ġie u s-sajjied qallu x-xewqa ta» martu.
«Xiex!» qalet il-ħuta, «mhijiex kuntenta? Mela, se jkollha din ix-xewqa wkoll. Mur id-dar, u ssibha reġina.

Is-sajjied mar id-dar u sab li l-kastell kien sparixxa. Fil-bogħod, ra palazz, kbir ħafna u sabiħ. Bnadar kienu qed jperpru mit-torrijiet tiegħu, u suldati kienu qed jimmarċjaw «l hemm u »l hawn quddiemu. Huwa mar lejh, u mexa minn swali twal u kmamar mill-isbaħ. Fl-aħħar, wasal f«sala kbira li fiha kien hemm tron tad-deheb. Hawnhekk kienet bilqiegħda martu, b»kuruna fuq rasha.
Il-libsa tagħha kienet minn drapp tad-deheb, u madwarha kien hemm irġiel u nisa nobbli.
«Ah, marti,» qal hu, «mela issa int reġina?»
«Iva,» weġbet hi, «jien reġina.»
Huwa baqa« wieqaf iħares lejha għal ħin twil. Imbagħad reġa» tkellem.
«Mela, marti, b«ħaġa waħda ninsab ferħan. Issa li int reġina, se tkun kuntenta. Ma fadal xejn aktar x»tixtieq.»
«Naraw dwar dan,» qalet hi.

Hekk kif għadda ż-żmien, il-mara tas-sajjied bdiet issib dejjem inqas pjaċir f«li tkun reġina. Kienet tibqa» mqajma bil-lejl, taħseb jekk kienx hemm xi ħaġa oħra li setgħet tixtieq.
Wara lejl bla rqad qamet kmieni u waqfet ħdejn it-tieqa. Is-sema kien roża biż-żerniq. Ftit ftit sar dehbi, u mbagħad telgħet ix-xemx. Kienet dehra mill-isbaħ.
«Oh,» qalet, «Nixtieq li jkolli s-setgħa li ntella« x-xemx. Nixtieq naħkem fuq ix-xemx u l-qamar. Raġel, raġel, qum!» għajtet. «Mur minnufih għand il-ħuta u għidlu li nixtieq naħkem fuq ix-xemx u l-qamar.»
Ir-raġel tant inħasad li tgerbeb mis-sodda.
«Mara, mara! X»għedt?» staqsa.
«Nixtieq naħkem fuq ix-xemx u l-qamar,» qalet. «Mur minnufih u għid lill-barbun.» Imma hu waqa« għarkupptejh quddiemha.
«Tagħmilx xewqa bħal din,» għajjat. «Hija xi ħaġa mill-agħar. Hemm Wieħed biss li jista» jaħkem fuq ix-xemx u l-qamar.

Ma« dan, martu tant irrabjat li keċċietu »l barra mill-bieb. Is-sajjied miskin niżel lejn ix-xatt. Kienet qamet maltempata kbira, u l-baħar kien iswed għalkollox. Il-mewġ irrabjat kien qed imur «l hemm u »l hawn u jħabbat mal-blat.
Kważi bla ma kien jaf x«qiegħed jagħmel, is-sajjied tenna l-kliem l-antik,
«Flounder, flounder, fil-baħar,
Ejja, nitolbok, u kellimni,
Għax marti, id-Dama Isabel,
Tixtieq dak li nibża» ngħid.»
Meta l-ħuta telgħet, is-sajjied għajjat, «Oh, x«se nagħmel? Marti tixtieq taħkem ix-xemx u l-qamar.»
«Hemm Wieħed biss li jista» jagħmel dan,» wieġbet il-ħuta.
«Mur id-dar. Se ssib lil martek fl-għarix l-antik tagħkom ħdejn il-baħar.

Tabilħaqq, il-palazz grandjuż kien għeb. Kien hemm l-għarix l-antik, li kien jidher iżgħar u aktar fqir minn qatt qabel. Ħdejn il-bieb kienet bilqiegħda martu, b«libsa antika u mqattgħa. U fl-għarix l-antik u fqir kellha tibqa», minħabba l-iskuntentizza tagħha.