Full Text: Балықшы мен оның әйелі
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Балықшы мен оның әйелі
Ерте, ерте, ертеде теңіз жағасындағы кішкентай лашықта бір балықшы өмір сүріпті.
Бір күні ол күн шыққаннан күн батқанға дейін балық ауласа да, қармағына бірде-бір балық ілінбеді. Түнге қарай жұмысын тоқтата бергенде, қармағының жібі кенеттен жұлқынды. Ол үлкен қалқан балықты тартып шығарды.
«Қайырымды балықшы, – деп айқайлады қалқан балық, – өтінемін, мені жібере гөр. Мен кәдімгі балық емеспін, осындай кейіпке енген ханзадамын. Мені суға қайта салып, жүзіп кетуіме рұқсат ет».
«Жарайды, солай етейін», – деді балықшы. «Сөйлей алатын қалқан балықты ұстап отырғанша, оны босатып жібергенім артық».
Ол балықты қайтадан суға салды. Ол артынан қан ізін қалдырып, жүзіп кетті. Содан кейін балықшы үйіне құр қол қайтты.
Күйеуім, — деді әйелі, — сен бүгін күні бойы ештеңе ұстамадың ба?»
«Қалқан балықтан басқа ештеңе, — деді ол. — Ол тіл қатып, маған өзінің осы бейнеге айналған ханзада екенін айтты. Сондықтан мен оны, өзі сұрағандай, суға қайта лақтырдым.»
«Сен тілек тілемедің бе?» — деді әйелі.
«Жоқ, — деді ол. — Мен не тілеуім керек еді?»
«Ойпырмай, көп нәрсе ғой, ақымақ адам. Біріншіден, мына лашықтан гөрі жақсырақ үй тілесең болар еді. Осыны ойламағаның қандай өкінішті! Ол сенің сұрағаныңның бәрін бере алатыны сөзсіз еді. Қазір бар да, оны шақыр. Бәлкім, әлі де кеш емес шығар.
Әйелінің көңілін табу үшін балықшы жағалауға барды. Ол жасыл әрі қараңғы суға қарап, біраз тұрды.
Содан кейін ол былай деді:
«Флаундер, Флаундер, теңіздегі,
Келші, өтінемін, тіл қатшы маған,
Өйткені әйелім, ханым Изабель,
Мені мұнда сөз айтуға жіберді».
Балық жүзіп келіп: «Менен не қалайсың?» – деді.
«Ах, – деді адам, – бүгін мен сені ұстап алып, қайтадан қоя бердім. Мен сенен тілек орындауды сұрамағаным үшін әйелім ашуланып жатыр. Ол біздің жұпыны күркеден гөрі жақсырақ үй қалайтынын айтады».
«Үйіңе қайт, адам, – деді Флаундер. – Әйеліңнің тілегі орындалды».
Балықшы үйіне қайтып оралды. Ескі лашығының орнына ол әдемі шағын үйді көрді. Есік алдында әйелі өте қуанышты болып отыр еді.
«Ішке кір», – деп дауыстады ол күйеуіне. «Қарашы, біздің қандай жайлы үйіміз бар».
Олар бір бөлмеден екінші бөлмеге өтті. Онда әдемі шағын жатын бөлме болды. Қонақ бөлменің терезесінде гүлдер, ал қабырғасында суреттер ілулі тұрды. Ас үйде қыштан, қалайыдан және мыстан жасалған ыдыстар тұрды. Далада тауықтар мен балапандар жүгіріп жүрген шағын аула болды. Одан әрі жемістер мен көкөністерге толы бақша бар еді.
«Қарашы», – деді әйелі, – «әдемі емес пе?»
«О, иә», – деп жауап берді күйеуі, – «бұл өте әдемі. Ол жаңа болған кезде, сен риза боласың. Одан кейін, көре жатармыз».
«Иә, көре жатармыз», – деді әйелі.
Бірнеше күн өтті. Содан кейін ол былай деді: «Күйеуім, ауласы мен бағы бар мына үйшік біз үшін тым кішкентай. Егер камбала ханзада болса, ол бізге кішкентай үй бергендей, үлкен үй де бере алады. Мен бәрінен де бұрын тастан салынған қамалда тұрғым келеді. Балығыңа бар да, оған осылай деп айт».
«Ах, әйелім, – деді балықшы, – бұл үйшік бізге жарап-ақ тұр. Егер мен оған басқа тілекпен барсам, камбала ашулануы мүмкін».
«Айтқанымды істе, – деді әйелі. – Егер қаласа, балық бізге қамал бере алады. Бар да, одан соны сұра».
«Бұл дұрыс емес», – деді балықшы.
Бірақ әйелі оны қатты үгіттегені соншалық, ол жағалауға барды. Су қою көк, бірақ өте тыныш еді.
Балықшы былай деді:
«Флаундер, флаундер, теңіздегі,
Келші, өтінемін, тілдесші менімен,
Өйткені менің әйелім, Изабель ханым,
Мен айтуға қорқатын нәрсені қалайды.»
«Ал, сонымен, не қалайсың?» — деп сұрады балық, басын судан шығарып.
«О,» — деді балықшы, — «әйелім үлкен тас қамалда өмір сүргісі келеді.»
«Үйге қайт, оны сол жерден табасың», — деген жауап болды.
Балықшы үйіне асықты. Лашық болған жерде үлкен тас қамал тұрды. Оның әйелі баспалдақта тұрды.
«Менімен жүр», – деді ол. «Қандай зәулім үйіміз бар екенін қарашы».
Олар мәрмәр залға кірді, ол жерде көптеген қызметшілер күтіп тұрды.
Олар бір бөлмеден екінші бөлмеге өтіп, барқыт кілемдерге, үлкен айналарға және жібек пен алтыннан жасалған перделерге тамсанды. Қамалдың сыртында аула болды, онда аттар мен күймелерге толы атқоралар тұрды. Гүлдер мен жемістер өсіп тұрған үлкен бақ болды. Дала мен ормандарда сиырлар, қойлар және бұғылар жайылып жүрді.
«Ал,» – деді әйелі, – «бұл әдемі емес пе?»
«Иә, шынында да солай», – деді күйеуі. «Бірақ бұл саған жаңалық болмай қалған кезде олай ойламайтын боласың. Ол кезде тағы басқа нәрсе қалайсың ба деп қорқамын».
«Мен ол туралы ойланамын», – деді әйелі.
Біраз уақыт ол жаңа үйінде бақытты әрі масаттанып жүрді. Бірақ бір күні таңертең ол нашар көңіл-күймен оянды, оның көңілінен ештеңе шықпайтын сияқты болды.
«Неге мен соншалықты аз нәрсе тіледім?» – деді ол ашуланып. «Бір ғана қамалға ие болғанша, біз бүкіл осы елдің әміршілері бола алар едік қой. Балығыңа бар да, патша болуды сұра.»
«Ах, әйелім,» – деді күйеуі, – «мен патша болғым келмейді. Мен барып, оны сұрай алмаймын.»
«Егер сен патша болғың келмесе, мен патшайым болғым келеді,» – деді ол. «Дереу бар да, балыққа менің айтқанымды жеткіз.
Күйеуі мұңайып бұрылып кетті.
«Бұл дұрыс емес», – деді ол ішінен, бірақ ол жағаға барды. Ол судың қараңғы әрі буырқанып жатқанын көрді. Толқындар бейне бір ашулыдай көбіктеніп, соғылып жатты. Сонда да ол былай деді:
«Қалқанбалық, қалқанбалық, теңіздегі,
Келші, өтінемін, менімен тілдесші,
Өйткені менің әйелім, Ханым Изабель,
Мен айтуға қорқатын нәрсені қалайды.»
Қалқанбалық келді, ал балықшы оған әйелінің тілегін айтты.
«Не!» – деді балық, – «ол қанағаттанбады ма? Жарайды, оның бұл тілегі де орындалады. Үйіңе қайт, сонда оның патшайым болғанын көресің.
Балықшы үйіне келіп, қамалдың жоқ екенін көрді. Ол алыстан өте үлкен әрі әдемі сарайды көрді. Оның мұнараларында жалаулар желбіреп, алдында сарбаздар арлы-берлі саппен жүріп жатты. Ол сарайға барып, ұзын дәліздер мен әсем бөлмелердің ішімен жүріп өтті. Ақырында, ол алтын тағы бар үлкен залға келді. Мұнда басына тәж киген әйелі отыр екен.
Оның көйлегі алтын матадан тігілген, ал айналасында мырзалар мен ханымдар тұрды.
«Ах, әйелім, – деді ол, – сонымен, сен енді патшайым болдың ба?»
«Иә, – деп жауап берді ол, – мен патшайыммын».
Ол әйеліне ұзақ қарап тұрды. Сосын қайтадан тіл қатты.
«Жарайды, әйелім, мен бір нәрсеге қуаныштымын. Енді патшайым болғандықтан, көңілің толатын шығар. Бұдан былай тілейтін ештеңе қалмады».
«Оны әлі көре жатармыз», – деді ол.
Уақыт өте келе, балықшының әйеліне патшайым болу барған сайын аз қуаныш әкелді. Ол түнде ұйықтамай, тағы да не тілеуге болады екен деп ойлаумен болды.
Бір ұйқысыз түннен кейін ол ерте тұрып, терезенің алдына келді. Аспан таң шапағымен қызғылт түске боялған еді. Бірте-бірте ол алтын түске еніп, содан кейін күн шықты. Бұл өте әдемі көрініс еді.
«Ох, – деді ол, – мен күнді шығаратын құдіретке ие болғым келеді. Мен күн мен айды басқарғым келеді. Күйеуім, күйеуім, оян!» – деп айқайлады ол. «Дереу балыққа бар да, оған менің күн мен айды басқарғым келетінін айт».
Күйеуі қатты қорыққанынан төсектен құлап түсті.
«Әйелім, әйелім! Сен не дедің?» – деп сұрады ол.
«Мен күн мен айды басқарғым келеді, – деді ол. – Дереу бар да, қалқанбалыққа айт». Бірақ ол әйелінің алдында тізе бүкті.
«Мұндай тілек тілеме, – деп айқайлады ол. – Бұл жамандық. Күн мен айды басқара алатын тек Біреу ғана бар».
Бұған әйелінің қатты ашуланғаны сонша, оны есіктен қуып шықты. Байғұс балықшы жағалауға барды. Қатты дауыл тұрып, теңіз қап-қара болып кетті. Асау толқындар әрлі-берлі тулап, жартастарға соғылды.
Не істеп жатқанын өзі де толық түсінбей, балықшы баяғы сөздерін қайталады:
«Камбала, камбала, теңіздегі,
Келші, өтінемін, тілдесші менімен,
Өйткені менің әйелім, Дэйм Изабель,
Айтуға қорқатын нәрсені қалайды».
Балық су бетіне шыққанда, балықшы: «Ой, мен енді не істеймін? Әйелім күн мен айды билегісі келеді», – деп жылады.
«Оны істей алатын тек Біреу ғана бар», – деп жауап берді балық.
«Үйіңе қайт. Әйеліңді теңіз жағасындағы ескі лашығыңнан табасың».
Шынында да, зәулім сарай жоқ болып кетіпті. Орнында бұрынғыдан да кішірек әрі жұпыны көрінетін ескі лашық тұрды. Есіктің алдында ескі, жыртық көйлек киген әйелі отырды. Сөйтіп, өз қанағатсыздығының кесірінен ол сол кедей, ескі лашықта қалып қойды.
