Ғажайып саяхатшылар

Ертеде ақылы еңбекқорлығындай ұшқыр бір адам өмір сүріпті. Елі көмекке шақырғанда, ол барлығын тастап, Патшаға жауынгер болып қызмет етуге аттанды. Ол жылдар бойы майдан шебінде батыр болды, бірақ ақыры келісімшартқа қол қойылғанда, Патша ешқандай ризашылық танытпады. Оны қалтасындағы бар-жоғы үш тиынмен қызметтен босатып жіберді.
«Бұл әділетсіздік», – деп сыбырлады жауынгер мардымсыз тиындарға қарап. «Егер мен қажетті қабілеттері бар топ таба алсам, Патшаның өз қарызын толық қайтаруына қол жеткіземін».

Ол жолға шыққанда қалың орманға кірді, сол жерде алты алып емен ағашын бейне бір кәдімгі арамшөптер сияқты тамырымен жұлып жатқан адамды кездестірді.
«Сенде ғаламат күш бар екен», – деді солдат. «Неге менің тобыма қосылып, әлемді көрмеске?»
Әлгі адам келісті, бірақ алдымен анасына отын апарып тастау үшін алты ағашты бір уыс шыбық сияқты иығына буып алды. Тез қайтып оралып, ол солдатқа айтты:
«Сенің ақылың мен менің күшіммен, біздің жолымыз болады деп ойлаймын.»

Олар көп ұзамай бұталардың арасында тізерлеп отырып, мылтығын көкжиекке көздеп тұрған Аңшыны байқады.
«Нысана не?» – деп сұрады солдат. «О, – деп жауап берді Аңшы сабырлы түрде, – осы жерден екі миль қашықтықтағы емен бұтағында бір шыбын отыр. Мен оның сол жақ қанатын қиып түсіргелі тұрмын».
Солдат жымиды.
«Бізбен бірге жүр, – деді ол. – Бұл өмірде өз жолымызды табу үшін бізге дәл сендей мерген керек».

Аңшы топқа қосылды, сөйтіп көп ұзамай үшеуі жеті жел диірмені өте қатты жылдамдықпен айналып тұрған аңғарға жетті.
«Қызық,» деп байқады солдат, «жердегі бір жапырақты қозғайтындай да жел жоқ қой.»
Жол бойымен екі миль жүрген соң, олар мұның себебін тапты: ағашта отырған бір адам бір танауын бітеп алып, екіншісінен дауыл соқтырып отыр екен.
«Мен тек диірмендерді айналдырып отырмын,» деп түсіндірді әлгі адам. Солдат оны өздерімен бірге жүруге шақырды, өйткені осындай дарынды төрт адам ғажайыптар жасай алатынын білді.

Блоуэр төмен түсіп, шеруге қосылды. Көп ұзамай, олар бір аяғымен тұрған, ал екінші аяғы шешіліп, жанындағы шөптің үстінде жатқан адамды кездестірді.
«Мен туа біткен жүйрікпін», - деп түсіндірді адам. «Егер мен екі аяғымды да кисем, құстың ұшқанындай жылдам қозғаламын, сөйтіп жолға шықпай жатып, баратын жеріме жетіп қаламын! Адамдардың жылдамдығын сақтау үшін маған біреуін шешіп тастауға тура келеді».
Жауынгер таң қалды.
«Аяғыңды қайта киіп, бізге қосыл», - деді ол. «Бесеумізді ешкім тоқтата алмайтын болады».

Топ қайтадан жолға шығып, көп ұзамай қалпағын бір құлағына қатты қисайтып киіп алған жолаушыны кездестірді. Сарбаз оған қалпағы сырғып түсейін деп тұрғанын сыпайы түрде айтты, бірақ ер адам басын шайқады.
«Мен оны осылай киюім керек», – деп ескертті ол. «Қалпағымды түзеп киген сәтте, қатты аяз түсетіні соншалық, тіпті құстар үсіп, аспаннан құлап түседі».
Сарбаз қуана күліп жіберді.
«Сен жұмбақтың соңғы бөлшегісің! Алтауымыз болғанда, біз жасай алмайтын ештеңе жоқ».

Олар жүре-жүре бір қалаға келді. Онда сарбаз қызмет еткен патша тұратын еді. Қаланың жанында үлкен жарыс алаңы бар еді, және мұнда патшаның қызы күн сайын жүгіруге келетін.
Оның әкесі егер қандай да бір ер адам оны басып озса, оған үйлене алады деп айтқан еді. Бірақ ол жарыста жеңілсе, басынан да айырылуы тиіс болатын. Көптеген ер адамдар бақтарын сынап көрді, бірақ әрдайым жүйрік ханшайым жеңіске жететін.
Сарбаз патшаның алдына барып, былай деді:
«Уа, патшам, егер қызметшілерімнің бірі мен үшін жүгіре алса, мен осы жарыста бағымды сынап көргім келеді».
«Өте жақсы», – деді патша, – «бірақ ол жеңілсе, екеуің де бастарыңнан айырыласыңдар».

Сарбаз Раннерге екінші аяғын байлап, бар күшін салуды айтты. Жарыс алыстағы бұлақтан бір шыныаяқ су әкелу үшін ұзақ қашықтыққа жүгіру болатын. Белгі берілген сәтте Ханшайым мен Раннер жүгіре жөнелді, бірақ екі-ақ қадам ішінде Раннер жел құйынындай бұлдырап, көкжиектен асып жоғалып кетті де, қас-қағым сәтте Ханшайымды сонау артта қалдырды.

Раннер бұлаққа жетіп, тостағанын толтырды да, кері жолға шықты. Алайда, қайтар жолдың жартысына келгенде, ол түскі ыстықты сезініп, сәл мызғып алуды ұйғарды. Тым ұзақ ұйықтап қалмау үшін, ол қатты ағаш кесегін алып, оны жастық қылып жастанды да, былай деп ойлады:
«Бұл өте қатты, сондықтан мен тым ұзақ ұйықтай қоймаспын».

Ол ұйықтап жатқанда, Ханшайым — өзі де өте жылдам еді — бұлаққа жетіп, кері қайтты. Ол жол жиегінде қорылдап жатқан Жүйрікті байқап қалып, жымиды.
«А-ха! Енді ол менің уысымда».
Ол оның тостағанындағы суды білдірмей төгіп тастады да, мәре сызығына қарай тұра жүгірді. Егер Аңшы қамал қабырғасынан өзінің телескоптай қырағы көзімен бақылап тұрмағанда, бәрі бекер болар еді.

«Принцесса бұл жарыста жеңбеуі керек», – деп күңкілдеді Хантер. Ол мылтығын көтеріп, Раннердің басының астындағы ағаш дөңбектің быт-шытын шығарған бір ғана оқ атты. Раннер орнынан атып тұрды да, тостағанының бос екенін және Принцессаның мәреге жақындап қалғанын түсінді, бірақ ол еш саспады. Жарқ еткен сәтте ол бұлаққа қайта жүйткіп барып, тостағанын қайта толтырды да, Принцессаның жанынан зулап өтіп, жарыста толық он минутқа озып жеңіске жетті.

Ханшайым қорланды, ал патша одан бетер ашуланды.
«Не! Менің қызым қарапайым сарбазға тұрмысқа шығуы керек пе?» – деді ол.
Сөзінде тұрудың орнына, ол осы алты бейтаныс адамнан біржолата құтылудың амалын табу үшін кеңесшілерін жинады.
«Уайымдама, қызым. Мен бір жоспар ойлап таптым», –
деді патша қызына.

Патша алты досты патшалық қонақасыға шақырды. Ол оларды керемет ас ішетін залға бастап апарды, бірақ олар отыра сала, өзі сыртқа шығып, ауыр есіктерді бекітіп тастады. Бөлме қақпан болатын: қабырғалары, едені және есіктері түгелдей тұтас темірден жасалған еді.
«Бөлменің астынан от жағып, темір қып-қызыл болып қызғанша оны лаулатып жаға бер»,
деп бұйырды патша аспазға.

Төменде от лаулап жанған кезде, адамдар ыстықтың көтерілгенін сезе бастады. Алғашында олар мұны ыстық тамақтың буы ғана деп ойлады, бірақ темір еден шыжылдай бастағанда, олар есіктердің құлыптаулы екенін түсінді. Олар бұл Патшаның оларды өлтірмек болған зұлым жоспары екенін көрді.

«Бірақ ол мақсатына жете алмайды»,
– деп айқайлады қалпақты адам.
«Мен мына отты сөндіретіндей қатты аяз тұрғызамын».
Ол басындағы қалпағын түп-түзу етіп түзеп еді, сол сәтте-ақ ыстық жоқ болды. Бөлменің ішін сондай қатты аяз қарып өткені соншалық, төмендегі оттың күші қайтып, үстел үстіндегі тамақ қатып, мұзға айналды. Екі сағаттан кейін Патша есікті ашты, сонда алты адам жылынып алуға қуанышты екендерін айтты, өйткені бөлме ішінің суықтығы соншалық, тіпті тамақтары да қатып қалған еді.

Патша аспазға ұрсу үшін ас үйге ашуланып түсті.
«Неге менің бұйрығымды орындамай, темір бөлменің астына от жақпадың?»
– деп айқайлады ол. Аспаз пештерді көрсетіп, былай деді:
«Мен бұдан артық не істей алар едім?»
Онда үйілген көмір мен отын жатты, дегенмен әрбір шоқты қалың қырау қабаты жауып қалған еді.
«Бұл адамдардың отқа да төтеп бере алатынын көріп тұрмын»,
– деді патша.

Басқа амал қолданып көрмек болған патша сарбазға барып, некеден ақшамен құтылуды ұсынды.
«Ақшаны алып, қызыма үйленуден бас тартасың ба? Олай болса, қанша қаласаң, сонша аласың».
Сарбаз былай деп жауап берді:
«Мен бұған әбден келісемін. Ханшайым сарбазға әйел болуға қаншалықты жараспаса, сарбаз да оған күйеу болуға соншалықты жараспайды. Маған қызметшілерімнің бірі көтере алатындай алтын беріңіз. Қызыңызды өзіңізде қалдыра берсеңіз болады».
Патшаның көңілі орнына түсіп, бірден келісті.

«Мен енді кетемін. Он төрт күннен кейін алтынды алуға келемін», – деді солдат.
Ол осы екі аптаны елдегі барлық тігіншілерді жалдап, бір ғана орасан зор қап тігуге жұмсады. Ол дайын болған кезде, солдат Стронгменді шақырды.
«Мына қапты иығыңа сал. Алтауымыз бірге патшаға барамыз».

Олар патша балы кезінде келді.
«Міне, менің қызметшім. Бұл оның алтынды салуға әкелген қабы»,
- деді солдат. Патша үлкен қабы бар адамды көргенде, таңғалғанынан аузы ашылып қалды.
«Ойпырмай, мына жігіт бір арба алтынды көтере алады ғой»,
- деп ойлады патша.

Патша он алты адамға көтере алатын барлық алтынды алып шығуды бұйырды. Күшті жігіт оны бір қолымен ішіне лақтыра салып, сұрады,
«Неге бірден көбірек әкелмейсіңдер? Бұл қабымның түбін әрең жауып тұр ғой.»
Олар жүздеген жүк әкелді.
«Көбірек әкеліңдер, көбірек әкеліңдер! Неге мұнша баяусыңдар?»
– деп айқайлады Күшті жігіт. Ақырында, ол жеті жүз арба жүкті қапқа тығып жіберді.
«Қабым әлі толған жоқ, бірақ мен бұған бұдан артық уақыт құрта алмаймын. Оның үстіне, қап аса толық болмаса, оны оңайырақ байлай аламын.»

Өзінің байлығының әкетіліп бара жатқанын көрген патша өз әскеріне бұл адамдарды ұстауды бұйырды.
«Алтыны бар адамды бізге беріңдер»,
деп айқайлады сарбаздар.
«Олай етпесеңдер, барлығыңды тұтқынға аламыз».
Блоуэр алға шықты.
«Не деп тұрсыңдар? Бізді тұтқынға алмақсыңдар ма? Ендеше, солай істеңдер. Бірақ алдымен ауада билеп алыңдар».
Ол үрлеп, сарбаздарды ұшырып жіберетін дауыл тұрғызды. Ол тек бір ардагерді ғана орнында қалдырып, былай деді:
«Мен саған тиіспеймін, кәрі жолдас. Бар да патшаға айт, ол біздің соңымыздан әлемдегі барлық сарбаздарын жіберсе де, олардың күйі мыналардан артық болмайды».

Патша мұны естігенде былай деді:
«Жарайды, бұл жігіттерді жіберуден басқа амал жоқ».
Алты дос үйіне оралып, алтынды әділ бөлісті де, қалған өмірлерін бақытты әрі бақуатты өткізді.