Full Text: Хувьтай гурван хүү
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Хувьтай гурван хүү
Эрт урьд цагт нэгэн маш өвчтэй өвгөн байжээ. Тэр гурван хүүгээ орны дэргэдээ дуудлаа.
“Би хөгширчээ,” гэж тэр хэлэв, “удахгүй үхэх гэж байна. Та нар сайн хүүхдүүд байсан, тиймээс надад байгаа бүхнээ та нарт үлдээе. Надад мөнгө байхгүй. Миний өгч буй зүйлийн үнэ цэн нь та нар үүнийг зөв ашиглаж чадах эсэхээс шалтгаална.”
Тэгээд тэр ууган хүүдээ нэг тахиа, хоёр дахь хүүдээ нэг хадуур, гурав дахь хүүдээ нэг муур өгчээ.
“Эднийг аваарай,” гэж тэр хэлэв. “Хэрэв та нар эдгээр зүйлийг мэддэггүй улс орнуудыг олж чадвал, тэд та нарт их үнэ цэнтэй болно.”
Үүнээс удалгүй аав нь нас баржээ. Тэгээд том хүү тахиагаа сугандаа хавчуулаад замд гарлаа. Түүний өнгөрсөн фермүүд дээр тахиа тун элбэг байв. Тосгодод ч бас тэр тахианууд донгодохыг сонсов. Эцэст нь тэр нэгэн их хотод ирлээ. Энд бүх зах дээр тахиа зарж байв. Хэн ч түүний тахиаг огт гайхамшигтай гэж бодсонгүй.
Эцэст нь тэр азарган тахиа мэддэггүй газар олохыг найдан, далай гатлан хөвөв. Тэр хөвсөөр, хөвсөөр нэгэн аралд хүрч ирлээ. Тэндхийн хүмүүс тахиагүй бөгөөд цаг хэлж өгөх ханын цаг ч, бугуйн цаг ч үгүй байв. Гэрэл нь тэдэнд өдөр болсныг, харанхуй нь шөнө болсныг хэлж өгдөг байлаа. Харин тэд шөнө унтахгүй байх үедээ хэдэн цаг болж байгааг мэдэх ямар ч аргагүй байв.
“Хараач!” гэж ууган хүү хэлэв. “Ямар сайхан шувуу вэ! Толгой дээрээ улаан залаатай, хөлдөө сэрвээтэй юм. Энэ шөнө гурван удаа донгодож, цагийг хэлж өгдөг. Эхний удаа нь шөнө дунд дөхөхөд. Хоёр дахь удаа нь шөнө дунд ба үүр цайхын хооронд. Сүүлчийнх нь яг үүр цайхын өмнөхөн. Хэрэв өдөр донгодвол цаг агаар өөрчлөгдөж магадгүйг бидэнд хэлж байгаа юм.”
Тэр шөнө хүмүүс энэ гайхамшигтай шувууг сонсох гэж сэрүүн байв. Азтай хүүгийн хэлсэнчлэн, шувуу яг гурван удаа чангаар донгодлоо. Хүмүүс ихэд баярлаж, үүнийг хэдэн алтаар зарахыг нь асуув.
“Нэг илжиг даахын хэрээр,” гэж тэр хэлэв.
“Ийм ашигтай шувуунд энэ тийм ч их биш,” гэж тэд хэллээ. Тэгээд тэд нэг илжиг авчирч, алтаар ачив. Ингээд азтай ууган хүү гэртээ буцав.
Тэгтэл хоёр дахь ах нь “Би явж, өөрийн энэ хадуурыг зарах гэж оролдоод үзье” гэж хэлэв.
Тэгээд тэр хадуураа сайн ирлэв. Дараа нь түүнийг мөрөн дээрээ тавиад замдаа гарлаа. Удаан хугацаанд тэр ирээ зарах хүн олсонгүй. Түүний таарсан тариачид болон ажилчдын хадуур нь түүнийхтэй адил сайн байв.
Эцэст нь тэр хүмүүс нь хадуурын тухай огт сонсож байгаагүй нэгэн аралд хүрч очив. Тэд тариагаа хураахыг хүсэхдээ аварга, шидэт төмөр бөмбөгнүүд хэрэглэдэг байлаа. Тэд хүнд бөмбөгнүүдэд шившлэг хийж, улаан буудайн талбай дундуур зэрлэгээр үсэрч, өнхрүүлэн тариаг унагаадаг байв. Тарианы ихэнх нь шаварт няцлагдаж, шидэт бөмбөгнүүдийн хүнд нүргээн аймшигтай дуу гарган, байшингуудыг доргиодог байлаа. Аз заяаны хоёр дахь хүү хэлэв,
“Ургацаа хураах илүү сайн аргыг би та нарт үзүүлье.”
Тэр боловсорсон улаан буудайн талбай руу орлоо. Хадуураараа тэр улаан буудайг тийм чимээгүй, тийм уран гоё хадахад бүх хүмүүс зогсоод харж эхлэв. Шидэт бөмбөгнүүдийн “Түн! Тас! Тэс!” гэх дууны оронд зөвхөн түүний ирний зөөлөн “шурр” гэх чимээ л сонсогдов.
“Энэ бол хамгийн гайхамшигтай багаж байна!” гэж тэд хэлэв. “Чи үүнийг зарах уу?”
“Тийм ээ, хэрэв та нар надад морь даах хэмжээний алт өгвөл,” гэж азын хоёр дахь хүү хэлэв. Тэд үүнийг дуртайяа зөвшөөрөв. Тэд алтыг тэр даруй авчирч өгөөд, тэр гэртээ буцлаа.
Одоо хамгийн бага ах нь муураараа азаа үзэхээр шийдэв.
“Бүх учир нь зөв зүйлийг зөв газарт аваачихад л байгаа юм,” гэж тэр өөртөө хэлэв.
Тэгээд тэр муураа нэг уутанд хийж, бусад нь явсан шиг замд гарлаа. Тэр фермүүд, тосгод, хотуудаар явжээ. Гэвч хаа сайгүй муур хангалттай, бүр илүүдэхээр олон байв.
Эцэст нь тэр нэгэн хөлөг онгоцонд сууж, далай дээгүүр хөвсөөр, хөвсөөр явав. Тэр өмнө нь хэн ч муур харж байгаагүй нэгэн аралд хүрч ирэв. Харх, хулгана хаа сайгүй байлаа.
Тэд хүмүүсийн хөл дор гүйлдэж, сандал, ширээн дээр авирч байв. Хүмүүс хооллож байх үед тэд бүр тавагнаас нь хоол хүртэл авч оддог байлаа. Хааны ордонд ч ядуусын овоохойноос дээрдэх юмгүй байв. Дээдэс ч бай, доодос ч бай, хэнд ч амар тайван амьдрал байсангүй.
Тэгээд азтай хүү хааны өмнө очоод цүнхээ нээв. Дотроос нь муур үсрэн гарч ирээд, хархны араас харх, хулганын араас хулгана барьж эхлэв.
“Сайн байна, сайн байна!” гэж хаан хэлэв. “Энэ гайхалтай амьтан биднийг харх, хулганаас тун удахгүй салгах нь. Чи үүнийг зарах уу?”
“Тийм,” гэж азтай гурав дахь хүү хэлэв. “Хэрэв та надад нэг луус дааж чадах хэмжээний алт өгвөл.”
“Тэгье,” гэж хаан хэлэв. Азтай хүү алтаа аваад, гэрийн зүг далайд гарахаар усан онгоц руу буув.
Энэ хооронд муур ордонд яг л өөрийн гэр шигээ тухлав. Түүний алсан харх, хулганыг тоолсоор зарц нар завгүй байлаа. Эцэст нь ийм хүнд ажил түүнийг цангаав. Тэр зарц нар дээр очоод “Мяу, мяу!” гэж мяулан дуугарлаа.
Тэд энэ хачин дуунаас айж цочив. Хаан, зарц нар, бүгд зугтан одов. Дараа нь тэд юу хийхээ шийдэхээр хуралдав.
“Бид түүнээс ордноос явахыг гуйя,” гэж хаан хэлэв. “Хэрэв тэр явахгүй бол бид түүнийг хөөж явуулахаар цэрэг илгээнэ. Харх, хулганад зовоогдох нь муу. Гэвч ‘Мяу, мяу’ гэж дуугардаг энэ аймшигт араатныг энд байлгах нь бүр ч дор.”
Нэг хүнийг муурыг ордноос гарч явахыг гуй гэж явуулав. Хөөрхий муужгай урьдынхаасаа ч илүү их цангасан байлаа. Тэгээд тэр түүн рүү гүйж очоод, чадлынхаа хэрээр чангаар “Мяу, мяу” гэж хэлэв.
Тэр хүн маш хурдан зугтсанаас хүрэмнийх нь хормой ар талдаа цэх шулуун хийсэж байлаа.
“Тэр аймшигт араатан ордноос явахгүй байна” гэж тэр хашхирлаа. “Би түүнээс явж өгөөч гэж гуйхад тэр маш их уурласан. Тэр ‘Мяу, мяу’ гэж орилоод намайг хөөсөн. Би амьтайгаа мултарч чадахгүй байх гэж айлаа.”
Хүмүүс өмнө нь муурын дууг огт сонсож байгаагүй бөгөөд тэдэнд "Мяу" гэдэг нь хачин, ид шидийн анхааруулга мэт сонсогдов. "Аймшигт араатан"-аас айсан тэд ордноо хамгаалахаар бэлтгэв. Гэвч тэд аварга шидэт төмөр бөмбөлгүүдээ түүн рүү өнхрүүлэх гэж яг байтал отгон дүү ордонд буцаж ирэв.
Тэр муур нь ердөө л цангаж, ганцаардсан байсныг харав. Тэр муураа өргөн авч, нэг аяга сүү өгтөл муур нь хүржигнэн дуугарч эхлэв. "Араатан" зөөлөн найз болж хувирахыг хаан болон тосгоныхон гайхан биширч харлаа. Бүх зүйлд шидэт төмөр бөмбөлөг хэрэггүй, харин ойлгох л хэрэгтэй гэдгийг хаан ухаарав. Дүү муурын зулзагануудыг хаанд үлдээж, тэд хаант улсад тусалж чадна гэж шийдээд, аралд амар тайван болон шинэ нөхөрлөл авчирснаа мэдсээр гэр лүүгээ усан онгоцоор буцав.
