Шидэт дагинын хоёр бэлэг

Эрт урьд цагт нэгэн дагина ядуу хөгшин эмгэний дүрд хувилан тэнүүчилж явжээ. Тэр хөдөөгийн замаар явж байтал шөнө болж эхлэв. Тэр талбай, ой модны хажуугаар өнгөрсөөр хоёр байшин дээр ирэв.
Нэг нь том, үзэсгэлэнтэй бөгөөд нэгэн баян хүнийх байв. Нөгөө нь ядуу хүний жижигхэн овоохой байлаа.
Дагина «Баян хүнд намайг хоргодох газар өгөх нь огт төвөг болохгүй» гэж бодов.
Тэгээд тэр түүний хаалган дээр очиж тогшив. Тэр хаалгаа онгойлгоод,
«Хэн байна? Юу хүсээ вэ?» гэж дуудав.
«Би замаа алдчихлаа, шөнө ойртож байна» гэж дагина хэлэв. «Намайг хоргодох газар өгөхийг танаас гуйя.»
Баян хүн түүнийг толгойноос нь хөл хүртэл нь харлаа. Дараа нь тэр толгой сэгсрээд,
«Би чамайг оруулж чадахгүй. Хэрэв би хаалгыг минь тогшсон ядуу эрэгтэй, эмэгтэй хүн бүрийг оруулбал удалгүй өөрөө гуйлгачин болно. Замаараа яв» гэж хэлэв.
Тэгээд тэр хаалгаа хааж, түүнийг гадаа орхилоо.

Тэр түүний байшингаас нүүр буруулан, жижигхэн овоохой руу явлаа. Түүнийг хаалга тогшмогц ядуу хүн хаалгаа нээгээд, дотогш орохыг урив.
«Чи ядарсан харагдаж байна,» гэж тэр хэлэв, «бас аль хэдийн орой болжээ. Чи энэ шөнийг манайд өнгөрүүлэх ёстой.

Тэгтэл эхнэр нь урагш гарч ирэв.
«Бидэнд их юм байхгүй, сайн эмэгтэй минь,» гэж тэр хэлэв. «Гэвч бидэнд байгаа зүйлээ бид бүх зүрх сэтгэлээрээ хуваалцана.»
Гал дээр хэдэн төмс чанаж байсан бөгөөд эмэгтэй талх, сүүтэй аяга авчрав. Оройн хоол амттай байлаа, учир нь түүнд амар амгалан, аз жаргал амт оруулсан байв.

Унтах цаг болоход эхнэр нь нөхрөө хажуу тийш дуудав.
«Хайрт нөхөр минь,» гэж тэр хэлэв, «Өөрсдөдөө сүрлээр ор засъя. Тэгвэл энэ хөөрхий эмэгтэй манай орон дээр хэвтэж амарч болно. Тэр настай, бас бүтэн өдөржин алхсан болохоор ядарсан байх.»
«Дуртайяа,» гэж нөхөр нь хэлэв.
Дагина тэднийг ингүүлэхийг хүссэнгүй, гэвч тэд «үгүй» гэж хэлэхийг нь хүлээж авсангүй. Ингээд тэр тэдний орон дээр амарч, харин тэд нэг боодол сүрэл дээр унтжээ.

Өглөө эхнэр нь босоод өглөөний хоол хийв. Нар өрөөнд тусаж, эрэгтэй, эмэгтэй хоёрын царай өдөр шиг гэрэлтэж байлаа.
Өглөөний хоолны дараа дагина тэдэнд талархаад баяртай гэж хэлэв.
Гэвч хаалган дээр тэр эргэн хараад ингэж хэлэв:
«Та нар намайг ядуу, хариуд нь юу ч хийж чадахгүй гэж бодож байхдаа надад сайхан сэтгэлээр хандсан. Та нарт туслах хүсэл ч, хүч чадал ч надад бий гэдгийг харуулахын тулд би та нарын гурван хүслийг биелүүлье.»
«Бид хоёр амьд байх хугацаандаа эрүүл, хүчтэй байж, идэх хангалттай хоолтой байхаас илүү би юу хүсэх билээ?» гэж нөхөр нь асуув. «Гурав дахь хүслийг би бодож олохгүй байна.

Та нар шинэ байшинтай болохыг хүсэхгүй байна уу?» гэж дагина инээмсэглэн асуув.
«Өө, тийм ээ,» гэж шуудуу ухагч эхнэртэйгээ хамт хашхиран хэлэв, «бид үнэхээр хүсэж байна. Энэ гурван хүсэл биелчихвэл бидэнд өөр юу ч хэрэггүй.»
Дагина хуучин байшинг шинэ байшин болгон хувиргаад, дараа нь замдаа гарав. Тэр үлдсэн хүсэл нь ч бас биелнэ гэж амлав.

Үдийн алдад баян эр санамсаргүй цонхоороо гадагш харав. Тэр гайхсандаа шинэ байшинг олж харлаа. Тэр түүн рүү удаан ширтэв.
Дараа нь тэр эхнэрээ дуудаад хэлэв:
«Өчигдөр замын цаана ядуу, хуучин овоохой байсан. Өнөөдөр яг тэр газарт хөөрхөн шинэ байшин байна. Гүйж очоод энэ яаж болсон талаар асуу.»
Эхнэр нь очоод шуудуу ухагчаас «Чи нэг шөнийн дотор хуучин байшингийнхаа оронд яаж шинэ байшинтай болов?» гэж асуув.

Би чамд хэлье,“ гэж тэр хэлэв.
“Өчигдөр орой нэг ядуу эмэгтэй манай үүдэнд ирээд, шөнийг өнгөрөөх хоргодох газар гуйсан юм. Өнөө өглөө тэр бидэнд өөрийгөө шидэт дагина гэж хэлээд, бидний гурван хүслийг биелүүлнэ гэсэн. Бид эрүүл мэнд, өдөр тутмын хоол хүнс хүссэн, тэгээд тэр манай байшинг энэ шинэ, үзэсгэлэнтэй жижиг байшин болгон хувиргасан юм.

Баян хүний эхнэр энэ мэдээг нөхөртөө хэлэхээр буцан гүйв.
«Би өөрийгөө зодмоор байна!» гэж тэр хашхирав. «Түүнийг шидэт дагина гэдгийг мэдсэн ч болоосой! Яагаад гэвэл, тэр эхлээд миний хаалган дээр ирсэн шүү дээ, хөөрхий хөгшин гуйлгачин шиг л харагдаж байсан. Тэр намайг гэртээ оруулахыг гуйсан, харин би ‘үгүй’ гэж хэлсэн.

Ямар харамсалтай юм бэ!» гэж эхнэр нь хэлэв. «Гэхдээ хурдлаад мориндоо мордож, араас нь давхи. Хэрэв түүнийг гүйцвэл, бидэнд ч бас гурван хүслийг биелүүлж өгөхийг гуйгаарай.

Баян хүн хамгийн сайн морио эмээллээд, шидэт дагины араас хурдлан давхив. Эцэст нь тэр түүнийг гүйцэж очлоо. Тэр маш зөөлөн, эелдгээр ярив. «Өчигдөр шөнө би таныг гэртээ оруулаагүйд та уурлаагүй гэж найдаж байна,» гэж тэр хэлэв. «Би байшингийн хаалганы түлхүүрээ алдчихсан байсан юм. Намайг түүнийг олохоос өмнө та явчихсан. Хэрэв та дахин манай замаар өнгөрвөл, заавал манайд хоноорой.»
«Тийм ээ,» гэж тэр хэлэв, «хэрэв би дахин танай замаар ирвэл, тэгнэ.»
Тэгээд баян хүн, түүний ядуу хөршид нь хийж өгсөн шиг, өөрт нь гурван хүслийг нь биелүүлж өгөхийг түүнээс гуйв.
«Энэ чамд ямар ч сайн зүйл болохгүй,» гэж шидэт дагина хэлэв. «Чамд хүсэх хэрэгтэй юу байгаа юм бэ?»
«Өө,» гэж баян хүн дуу алдав, «би хүсэх зүйлээ заавал олж чадна гэдэгтээ итгэлтэй байна.»
«За тэгвэл,» гэж шидэт дагина хэлэв, «гэр лүүгээ буцаж давхи. Чиний хэлсэн эхний гурван хүсэл биелэх болно.

Баян эр хүсэлээ бодон тун их автаж, жолоогоо чанга атгахаа мартжээ. Морь нь цовхчин, зэрлэгээр өшиглөж эхлэв.
«Тайвшир, Бесс,“ гэж тэр хэлэв.
Гэвч морь улам л дийлдэхгүй болов. Уур нь хүрсэн тэрээр хашхиран,
»Зогс, Бесс! Энэ чинь юуны ийм үймээн бэ? Чи зүгээр л унаад, чимээгүй, дүлий хэвтээсэй гэж би хүсэж байна!» гэжээ.

Үгс амнаас нь гарахтай зэрэгцэн, морь нь доор нь нуран унаж, дуугүй, дүлий болж, түүний тушаалыг сонсож ч, хариу өгч ч чадахаа больжээ. Тэр өөрийн мэдэлгүй анхны хүслээ ашиглачихсан бөгөөд тэр нь биелсэн байлаа.
«За яахав, ядаж надад хоёр хүсэл үлдсэн байна» гэж тэр дотроо бодов.

Тэр морь, эмээл, хазаараа зам дээр орхихыг хүссэнгүй. Тиймээс тэр хамаг хүчээ шавхан морио чирж, дараа нь хазаар, эмээлийг нуруун дээрээ үүрээд, гэр лүүгээ явган алхаж эхлэв. Үдийн нар төөнөн шарж байлаа. Ийм ачаа үүрээд алхах нь халуун бөгөөд туйлын ядаргаатай байв. Гэртээ тухтай сууж байгаа эхнэр нь ямар сэрүүхэн байгаа бол гэж тэр бодлоо. Гэсэн ч дагинагийн араас хөөцөлдөхийг түүнд шавдуулсан хүн нь эхнэр нь л байсан юм.

“Аа! Энэ эмээл түүний нуруунд наалдаад тогтчихоосой,» гэж тэр үгийнхээ үр дагаврыг бодолгүй бувтнав. Түүнийг ингэж хэлмэгц эмээл түүний нуруунаас мултран унав. Халууцаж байсан ч тэр гэр лүүгээ аль болох хурдан яаран гүйв. Тэнд тэр эхнэрээ эмээл нуруунд нь наалдчихсан, салгаж чадахгүйдээ уйлан сууж байхыг олж харав.

Ийм жижигхэн зүйлд битгий тэгтлээ санаа зов,» гэж тэр хэлэв. «Би биднийг ертөнцийн бүх эд баялагтай болгооч гэж хүсье, чи эмээлийг хэвээр нь байлгавал тэр хүсэл биелнэ.»
«Чи ямар тэнэг юм бэ,» гэж тэр хашхирав, «хэрэв энэ эмээл нуруун дээр минь насан турш байвал тэр бүх баялаг юунд хэрэгтэй юм бэ? Үгүй, үгүй! Чи үүнийг тавиул гэж хүссэн, одоо чи үүнийг авхуул гэж хүсэх ёстой.»
Тэр огт хүсээгүй ч, эмээл түүний нуруунаас авагдаасай гэж хүсэхээс өөр аргагүй болов. Тэр даруй эмээл газар унав.

Баян хүн гурван хүслээ бүгдийг нь хэлчихсэн байлаа. Тэд түүнд зөвхөн уур хилэн, гай зовлон, эхнэрийнх нь хатуу үгс, мөн морио алдах явдлыг л авчирчээ. Харин нөгөө талаас, сайхан сэтгэлтэй, байгаа зүйлдээ сэтгэл хангалуун ядуу хүний гурван хүсэл түүнийг амьдралынх нь эцэс хүртэл санаа зовох зүйлгүй болгожээ.