Full Text: Il-Ħajjat ta' Gloucester
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Il-Ħajjat ta' Gloucester
Fiż-żmien tax-xwabel u l-parrokki u l-kowtijiet twal u wesgħin bi truf imżejnin bil-fjuri - meta l-ġentlomi kienu jilbsu tiżjin imkemmex, u sdieri bil-bizzilla tad-deheb tal-paduasoy u t-taffeta - kien jgħix ħajjat f«Gloucester.
Kien joqgħod bilqiegħda fit-tieqa ta» ħanut żgħir fi Westgate Street, b«riġlejh inkroċjati fuq mejda, minn filgħodu sad-dlam.
Il-ġurnata kollha sakemm kien hemm id-dawl kien iħit u jqassas, jgħaqqad is-satin u l-pompadour, u l-lutestring tiegħu; id-drappijiet kellhom ismijiet strambi, u kienu għaljin ħafna fi żmien it-Tailor of Gloucester.
Iżda għalkemm kien iħit ħarir fin għall-ġirien tiegħu, hu stess kien fqir ħafna, ħafna—raġel xiħ ċkejken bin-nuċċali, b»wiċċ imqadded, swaba« xjuħ u mgħawġin, u libsa ta» ħwejjeġ mikula.
Huwa qata« l-kowtijiet tiegħu mingħajr ħela, skont id-drapp irrakkmat tiegħu; kienu truf u fdalijiet żgħar ħafna li kienu mxerrdin fuq il-mejda-»Biċċiet dojoq li ma jservu għal xejn—ħlief għal sdieri għall-ġrieden,» qal il-ħajjat.
Jum wieħed kiesaħ ħafna qrib żmien il-Milied il-ħajjat beda jagħmel kowt—kowt tal-ħarir irrigat kulur iċ-ċirasa rrakkmat bil-pansies u l-ward, u sidrija tas-satin kulur il-krema—imżejna bil-garża u xinilja tas-suf ħadra—għall-Mayor of Gloucester.
Il-ħajjat ħadem u ħadem, u kien jitkellem waħdu. Huwa kejjel il-ħarir, u dawwru u dawwru, u qatgħu fil-forma bl-imqass tiegħu; il-mejda kienet kollha miksija bi bċejjeċ żgħar kulur iċ-ċirasa.
”L-ebda wisa» xejn, u maqtugħ djagonalment; m«hemm wisa» xejn; kapep għall-ġrieden u żigarelli għall-kuffji! għall-ġrieden!” qal it-Tailor of Gloucester.
Meta l-qxur tas-silġ bdew jaqgħu mal-ħġieġ żgħir biċ-ċomb tat-tieqa u għattew id-dawl, il-ħajjat kien spiċċa x-xogħol tiegħu tal-ġurnata; il-ħarir u s-satin kollu kien jinsab maqtugħ fuq il-mejda.
Kien hemm tnax-il biċċa għall-kowt u erba« biċċiet għas-sidrija; u kien hemm l-għata tal-bwiet u l-pulzieri, u l-buttuni kollha f»ordni. Għall-inforra tal-kowt kien hemm taffeta safra fina; u għat-toqob tal-buttuni tas-sidrija, kien hemm ħajt mibrum kulur iċ-ċirasa. U kollox kien lest biex jinħiet flimkien filgħodu, kollox imkejjel u biżżejjed—ħlief li kienet tonqos biss matassa waħda ta« ħarir mibrum kulur iċ-ċirasa.
Il-ħajjat ħareġ mill-ħanut tiegħu xħin idlam, għax ma kienx jorqod hemm bil-lejl; huwa għalaq it-tieqa u sakkar il-bieb, u ħa ċ-ċavetta miegħu. Ħadd ma kien jgħix hemm bil-lejl ħlief ġrieden żgħar kannella, u dawn jidħlu u joħorġu mingħajr ebda ċwievet!
Għax wara l-pannelli tal-injam tad-djar antiki kollha f»Gloucester, hemm taraġ żgħir tal-ġrieden u bibien sigrieti fl-art; u l-ġrieden jiġru minn dar għal oħra minn ġo dawk il-passaġġi twal u dojoq; jistgħu jiġru mal-belt kollha mingħajr ma jmorru fit-toroq.
Issa l-ġurnata kollha waqt li l-ħajjat kien barra għax-xogħol, Simpkin kien jieħu ħsieb id-dar waħdu; u hu wkoll kien iħobb il-ġrieden, għalkemm ma kienx jagħtihom satin għall-kowtijiet!
”Miaw?” qal il-qattus meta l-ħajjat fetaħ il-bieb.
”Miaw?”
Il-ħajjat wieġeb, ”Simpkin, se nagħmlu fortuna, iżda jien mikul sal-aħħar ħajta. Ħu dawn l-aħħar ftit muniti, Simpkin, u ħu kazzola tal-porċellana; ixtri b«peni ħobż, b»peni ħalib u b«peni zalzett. U oh, Simpkin, bl-aħħar peni ixtrili b»peni ħarir kulur iċ-ċirasa. Iżda titlifx dak l-aħħar peni, Simpkin, inkella nkun mitluf u mikul bħal karta tal-ħjut, għax M«GĦANDIX IŻJED ĦAJT MIBRUM.»
Imbagħad Simpkin reġa» qal, ”Miaw?” u ħa l-grot u l-kazzola, u ħareġ fid-dlam.
Il-ħajjat kien għajjien ħafna u beda jimrad. Huwa poġġa bilqiegħda ħdejn il-fuklar u beda jkellem lilu nnifsu dwar dak il-kowt meraviljuż.
”Se nagħmel il-fortuna tiegħi—maqtugħ bil-biżull—is-Sindku ta« Gloucester se jiżżewweġ f»Jum il-Milied filgħodu, u ordna kowt u sidrija rrakkmata—infurrati bit-taffeta safra—u t-taffeta hija biżżejjed; ma fadalx aktar biċċiet żgħar milli jservu biex isiru kapep għall-ġrieden——”
Imbagħad il-ħajjat inħasad; għax f«daqqa waħda, u jinterrompuh, mill-kredenza fin-naħa l-oħra tal-kċina nstemgħu numru ta» ħsejjes żgħar—
”Tip tap, tip tap, tip tap tip!”
”Issa x«jista» jkun dak?” qal il-Ħajjat ta« Gloucester, waqt li qabeż minn fuq is-siġġu tiegħu. Il-kredenza kienet miksija bi platti u borom żgħar tat-tafal, platti bid-disinn taż-żafżafa, u kikkri tat-tè u maggijiet.
Il-ħajjat qasam il-kċina, u baqa» kompletament wieqaf ħdejn il-kredenza, jisma«, u jittawwal minn ġon-nuċċali tiegħu. Għal darb»oħra minn taħt kikkra tat-tè, ħarġu dawk il-ħsejjes żgħar strambi-
”Tip tap, tip tap, Tip tap tip!”
”Dan huwa stramb ħafna,” qal il-Ħajjat ta« Gloucester; u rafa» l-kikkra tat-tè li kienet maqluba ta« taħt fuq.
Ħarġet ġurdiena żgħira u ħajja, u għamlet reverenza lill-ħajjat! Imbagħad qabżet »l isfel minn fuq il-gradenza, u taħt l-injam tal-ħajt.
Il-ħajjat reġa« poġġa bilqiegħda ħdejn in-nar, isaħħan idejh l-imsejkna u kesħin, u jgemgem bejnu u bejn ruħu——
»Is-siderija hija maqtugħa mis-satin kulur il-ħawħ—pont tat-tambur u blanzuni tal-ward f»ħarir mill-isbaħ. Kont għaqli li nafda l-aħħar muniti tiegħi lil Simpkin? Wieħed u għoxrin toqba tal-buttuni ta« ħajt mibrum kulur iċ-ċirasa!»
Iżda f»daqqa waħda, mill-gradenza, instemgħu ħsejjes żgħar oħra:
”Tip tap, tip tap, tip tap tip!”
”Dan huwa straordinarju għall-aħħar!” qal il-Ħajjat ta« Gloucester, u qaleb kikkra tat-te oħra, li kienet rasha »l isfel.
Ħareġ ġurdien żgħir ġentlom, u għamel inkin lill-ħajjat!
U mbagħad minn fuq il-kredenza kollha nstama« kor ta» taħbit żgħir, kollha jinstemgħu flimkien, u jwieġbu lil xulxin, bħal ħanfus tal-injam f«persjana tat-tieqa qadima u mikula mill-kamla—
”Tip tap, tip tap, tip tap tip!»
»U minn taħt it-tazez tat-tè u minn taħt l-iskutelli u l-bwieqi, ħarġu aktar ġrieden żgħar oħra li qabżu »l isfel minn fuq il-kredenza u daħlu taħt iz-zokkli.
Il-ħajjat poġġa bilqiegħda, qrib in-nar, jilmenta—”Wieħed u għoxrin toqba tal-buttuni tal-ħarir kulur iċ-ċirasa! Biex jitlestew sa nofsinhar tas-Sibt: u llum it-Tlieta filgħaxija. Kien sewwa li neħles dawk il-ġrieden, bla dubju l-proprjetà ta« Simpkin? Jaħasra, jien mitmum, għax m»għandix aktar ħajt!”
Il-ġrieden iċ-ċkejknin reġgħu ħarġu, u qagħdu jisimgħu lill-ħajjat; huma nnutaw id-disinn ta« dak il-kowt mill-isbaħ. Huma lissnu lil xulxin dwar l-inforra tat-taffeta, u dwar ix-xalel ċkejknin tal-ġrieden.
U mbagħad f»daqqa waħda lkoll ħarbu flimkien minn ġol-passaġġ wara l-pannelli tal-injam, iwerżqu u jsejħu lil xulxin, hekk kif kienu qed jiġru minn dar għal dar; u lanqas ġurdien wieħed ma kien fadal fil-kċina tal-ħajjat meta Simpkin ġie lura bl-iskutella tal-ħalib!
Simpkin fetaħ il-bieb u qabeż «il ġewwa, bi »G-r-r-mjaw!» irrabjat bħal qattus imdejjaq: għax kien jobgħod is-silġ, u kien hemm is-silġ f»widnejh, u s-silġ fil-kullar fuq wara ta« għonqu. Huwa poġġa l-ħobża u z-zalzett fuq il-kredenza, u xamm.
”Simpkin,” qal il-ħajjat, »fejn hu l-ħajt mibrum tiegħi?»
Iżda Simpkin poġġa l-buqar tal-ħalib fuq il-kredenza, u ħares b»suspett lejn it-tazez tat-tè. Huwa ried l-ikla ta« filgħaxija tiegħu ta» ġurdien żgħir u oħxon!
”Simpkin,” qal il-ħajjat, ”fejn hu l-ĦAJT MIBRUM tiegħi?”
Iżda Simpkin ħeba pakkett żgħir bil-moħbi fit-teiera, u beżaq u gerger lejn il-ħajjat; u kieku Simpkin kien kapaċi jitkellem, kien jistaqsi:
”Fejn hu l-ĠURDIEN tiegħi?”
”Jaħasra, jien spiċċajt!” qal it-Tailor of Gloucester, u mar jorqod b«dwejjaq kbar.
Matul dak il-lejl kollu Simpkin qagħad jikkaċċja u jfittex mal-kċina kollha, jittawwal fl-armarji u taħt iż-żokklatura, u fit-teiera fejn kien ħeba dak il-ħajt; iżda xorta waħda qatt ma sab ġurdien!
Kull meta l-ħajjat kien igerger u jitkellem fl-irqad tiegħu, Simpkin kien jgħid »Miaw-ger-r-w-s-s-ch!» u jagħmel ħsejjes strambi u koroh, bħalma jagħmlu l-qtates bil-lejl.
Għax il-ħajjat xiħ u miskin kien marid ħafna bid-deni, jitqalleb u jiddawwar fis-sodda b»erba« kolonni tiegħu; u xorta waħda fil-ħolm tiegħu kien igerger—»M»hemmx aktar ħajt! m«hemmx aktar ħajt!»
Dak in-nhar kollu kien marid, u l-għada, u l-għada wkoll; u x»kellu jsir minnu l-kowt kulur iċ-ċirasa? Fil-ħanut tal-ħajjat fi Westgate Street il-ħarir u s-satin irrakkmati kienu maqtugħin lesti fuq il-mejda—wieħed u għoxrin toqba tal-buttuni—u min kellu jiġi biex iħithom, meta t-tieqa kienet imbarrata, u l-bieb kien imsakkar sew?
Iżda dan ma jfixkilx lill-ġrieden żgħar kannella; huma jiġru «l ġewwa u »l barra mingħajr l-ebda ċavetta minn ġol-djar qodma kollha f«Gloucester!
Barra, in-nies tas-suq bdew jimxu tqil minn ġol-borra biex jixtru l-wiżż u d-dundjani tagħhom, u biex jaħmu t-torti tal-Milied tagħhom; imma ma kienx se jkun hemm ikla tal-Milied għal Simpkin u l-ħajjat xiħ u fqir ta» Gloucester.
Il-ħajjat imtedd marid għal tlitt ijiem u ljieli; u mbagħad kienet Lejlet il-Milied, u kien tard ħafna bil-lejl. Il-qamar tela« minn fuq il-bjut u ċ-ċmieni, u ħares »l isfel minn fuq id-daħla għal ġo College Court. Ma kienx hemm dwal fit-twieqi, u lanqas l-ebda ħoss fid-djar; il-belt kollha ta« Gloucester kienet rieqda fil-fond taħt il-borra.
U xorta waħda Simpkin ried il-ġrieden tiegħu, u mewweġ waqt li kien bilwieqfa ħdejn is-sodda bl-erba» kolonni.
Iżda fl-istorja l-antika jingħad li l-bhejjem kollha jistgħu jitkellmu, fil-lejl ta« bejn Lejlet il-Milied u l-għodwa ta» Jum il-Milied (għalkemm hemm ftit ħafna nies li jistgħu jisimgħuhom, jew li jkunu jafu x«qed jgħidu).
Meta l-arloġġ tal-Katidral daqq it-tnax kien hemm tweġiba—bħal eku tal-qniepen—u Simpkin semagħha, u ħareġ mill-bieb tal-ħajjat, u beda jiġġerra fis-silġ.
Mill-bjut, mis-soqfa ppuntati u mid-djar qodma tal-injam kollha fi Gloucester ġew elf leħen ferrieħi jkantaw ir-rimi antiki tal-Milied—il-kanzunetti l-qodma kollha li qatt smajt bihom, u xi wħud li ma nafhomx, bħall-qniepen ta» Whittington.
L-ewwel u l-aktar b«leħen għoli s-sriedaq għajtu:
”Sinjura, qum, u aħmi t-torti tiegħek!”
»Oh, dilly, dilly, dilly!» tniehed Simpkin.
U issa f»kamra ta« fuq il-bejt kien hemm dwal u ħsejjes ta» żfin, u l-qtates ġew min-naħa l-oħra tat-triq.
”Hey, diddle, diddle, il-qattus u l-vjolin! Il-qtates kollha f«Gloucester—minbarra jien,» qal Simpkin.
Taħt il-gwarniċuni tal-injam l-isturnelli u l-għasafar tal-bejt kantaw dwar it-torti tal-Milied; iċ-ċawl qamu fit-torri tal-Katidral; u għalkemm kien f»nofs ta« lejl il-malvizzi u l-pitirrossi kantaw; l-arja kienet mimlija għalkollox b»melodiji żgħar ta« tpespis.
Imma dan kollu kien pjuttost irritanti għall-imsejken u bil-ġuħ Simpkin!
B»mod partikolari kien irritat b«xi leħniet żgħar u jinfdu minn wara kannizzata tal-injam. Naħseb li kienu friefet il-lejl, għaliex dejjem ikollhom leħniet żgħar ħafna—speċjalment fi ġlata sewda, meta jitkellmu fl-irqad tagħhom, bħat-Tailor of Gloucester.
Huma qalu xi ħaġa misterjuża li kienet tinstema» bħal—
”Buz, qalet id-dubbiena blu, hum, qalet in-naħla,
Buz u hum jgħajtu, u hekk nagħmlu aħna wkoll!”
u Simpkin telaq «il hemm iħawwad widnejh qisu kellu naħla fil-kappell tiegħu.
Mill-ħanut tal-ħajjat f»Westgate ħarġet dija ta« dawl; u meta Simpkin resaq bil-mod biex jitwila mit-tieqa, din kienet mimlija xemgħat. Kien hemm it-tqartiċ tal-imqassijiet, u t-tqaċċit tal-ħajt; u ilħna ta» ġrieden ċkejknin kantaw b'leħen għoli u ferrieħi—
"Erbgħa u għoxrin ħajjat
Marru jaqbdu bebbuxu,
L-aħjar raġel fosthom
Ma ssugrax imissilha denbha,
Ħarġet qrunha
Bħal baqra żgħira kyloe,
Iġru, ħajjata, iġru! jew taqbadkom ilkoll bħalissa stess!"
Imbagħad mingħajr waqfa l-ilħna tal-ġrieden ċkejknin komplew mill-ġdid—
"Għarbel il-ħafur tas-sinjura tiegħi,
Itħan id-dqiq tas-sinjura tiegħi,
Poġġih ġo qastna,
Ħallih joqgħod għal siegħa——
”Mjaw! Mjaw!” qabeż Simpkin, u beda jħokk mal-bieb. Iżda ċ-ċavetta kienet taħt l-imħadda tal-ħajjat, u ma setax jidħol.
Il-ġrieden ċkejknin daħqu biss, u ppruvaw għanja oħra—
”Tliet ġrieden ċkejknin poġġew bilqiegħda biex jinsġu,
Il-qattusa għaddiet u ttawlet ġewwa.
X«qegħdin tagħmlu, rġulija ċkejknin tiegħi?
Nagħmlu l-kowtijiet għall-ġentlomi.
Nidħol ġewwa u naqtgħalkom il-ħjut?
Oh, le, Sinjorina Qattusa, int tigdimlna rjusna!”
”Mjaw! Mjaw!” għajjat Simpkin. ”Hey diddle dinketty?» wieġbu l-ġrieden ċkejknin—
»Hey diddle dinketty, poppetty pet!
In-negozjanti ta» Londra jilbsu l-iskarlat;
Ħarir fl-għonq, u deheb fil-keffa,
Hekk jimmarċjaw ferħanin in-negozjanti!”
Huma ħabbtu l-ħoloq tal-ħjata tagħhom biex jimmarkaw il-ħin, iżda l-ebda kanzunetta ma għoġbot lil Simpkin; huwa xamm u mjawa ħdejn il-bieb tal-ħanut.
”U mbagħad xtrajt
Pipkin u popkin,
Slipkin u slopkin,
Kollox għal sold wieħed——
u fuq il-kredenza tal-kċina!” żiedu l-ġrieden żgħar maledukati.
”Mjaw! Grif! Grif!” tħabat Simpkin fuq il-ħoġor tat-tieqa; filwaqt li l-ġrieden żgħar ta« ġewwa qabżu fuq saqajhom, u lkoll bdew jgħajtu f»daqqa b«vuċijiet żgħar ifesfsu: »M»hemmx aktar ħajt! M«hemmx aktar ħajt!» U qaflu l-persjani tat-tieqa u ħallew lil Simpkin barra.
Iżda xorta waħda mix-xquq tal-persjani seta» jisma« t-tħabbit tal-ħoloq tal-ħjata, u l-vuċijiet tal-ġrieden żgħar ikantaw—
»M»hemmx aktar ħajt! M«hemmx aktar ħajt!»
Simpkin telaq mill-ħanut u mar id-dar, jixtarr f»moħħu. Sab lill-ħajjat xiħ u miskin mingħajr deni, jorqod bil-kwiet.
Imbagħad Simpkin mexa fuq ponot subgħajh u ħareġ pakkett żgħir tal-ħarir mit-teiera, u ħares lejh fid-dawl tal-qamar; u stħa ħafna mill-ħażen tiegħu meta mqabbel ma« dawk il-ġrieden żgħar u twajba!
Meta l-ħajjat qam filgħodu, l-ewwel ħaġa li ra fuq il-kutra tal-biċċiet, kienet kobba ħarir milwi ta» kulur iċ-ċirasa, u ħdejn is-sodda tiegħu kien hemm wieqaf Simpkin mimli ndiema!
”Jaħasra, ninsab mifni għalkollox,” qal il-Ħajjat ta« Gloucester, »imma għandi l-ħajt mibrum tiegħi!»
Ix-xemx kienet qed tiddi fuq is-silġ meta l-ħajjat qam u libes, u ħareġ fit-triq b»Simpkin jiġri quddiemu.
L-isturnelli saffru fuq iċ-ċmieni, u l-malvizzi u l-pitirrossi kantaw—iżda kantaw il-ħsejjes żgħar tagħhom stess, mhux il-kliem li kienu kantaw billejl.
”Jaħasra,” qal il-ħajjat, ”għandi l-ħajt mibrum tiegħi; iżda m«għandix aktar saħħa—u lanqas ħin—ħlief biex nagħmel toqba waħda biss tal-buttuna; għax din hija l-Għodwa ta» Jum il-Milied! Is-Sindku ta« Gloucester se jiżżewweġ sa nofsinhar—u fejn hu l-kowt tiegħu kulur iċ-ċirasa?»
Huwa fetaħ il-bieb tal-ħanut iċ-ċkejken fi Triq Westgate, u Simpkin daħal jiġri, bħal qattus li qed jistenna xi ħaġa.
Iżda ma kien hemm ħadd hemmhekk! Lanqas ġurdien żgħir kannella wieħed!
It-twavel kienu miknusa nodfa; it-truf żgħar tal-ħajt u l-biċċiet żgħar tal-ħarir kienu kollha miġbura puliti, u mneħħija minn fuq l-art.
Iżda fuq il-mejda—xi ferħ! il-ħajjat ta għajta—hemm, fejn kien ħalla qatgħat sempliċi tal-ħarir—hemm kien hemm l-isbaħ kowt u sidrija tas-satin irrakkmata li qatt intlibsu minn Sindku ta» Gloucester.
Kien hemm ward u vjoli fuq il-pavri tal-kowt; u s-sidrija kienet maħduma bil-peprin u l-fjuri tal-qamħ.
Kollox kien lest minbarra toqba waħda biss ta« buttuna kulur iċ-ċirasa, u fejn kienet nieqsa dik it-toqba tal-buttuna kien hemm imwaħħla biċċa karta b»dawn il-kliem—b«kitba ċkejkna ċkejkna—
M»HEMMX AKTAR ĦAJT
U minn dak iż-żmien bdiet ix-xorti tal-Ħajjat ta« Gloucester; huwa sar pjuttost smin, u sar pjuttost sinjur.
Kien jagħmel l-isbaħ sdieri għan-negozjanti għonja kollha ta» Gloucester, u għall-ġentlomi nobbli kollha tal-inħawi.
Qatt ma kienu dehru frilli bħal dawn, jew pulzieri u faldi rrakkmati bħal dawn! Iżda t-toqob tal-buttuni tiegħu kienu l-akbar trijonf minn kollox.
Il-ponti ta« dawk it-toqob tal-buttuni kienu daqshekk puliti—daqshekk puliti—nistaqsi kif setgħu jinħietu minn raġel xiħ bin-nuċċali, b»swaba« xjuħ u mgħawġin, u didal ta» ħajjat.
Il-ponti ta' dawk it-toqob tal-buttuni kienu daqshekk żgħar—daqshekk żgħar—li kienu jidhru qishom saru minn ġrieden żgħar!
