Алтан галуу

Эрт урьд цагт гурван хүүтэй нэгэн эгэл даруухан хүн байжээ. Хамгийн бага нь болох Гүүдвин сэтгэл зөөлөн, туслахдаа түргэн хүү байв. Нэг өглөө аав нь том хүүгээ ой руу явж түлээ цуглуулаарай гэж гуйжээ. Ээж нь түүнд бялуу, жүүс бүхий сайхан өдрийн хоол бэлдэж өгөөд, замд нь сайн сайхныг хүсэн үдэв.

Ууган хүү өндөр моддын доогуур алхаж явахдаа нам гүм саарал хувцас өмссөн нэгэн өвгөнтэй таарав.
«Сайн залуу минь,» гэж өвгөн хэлэв, «чи бялуунаасаа нэг хазам, ундаанаасаа нэг бал өгч чадах болов уу? Би холоос явж ирээд ихэд ядарчээ.»
Гэвч ууган хүү хариулав,
«Ноёнтон, надад зөвхөн өөртөө хүрэлцэх төдий л байгаа гэж айж байна,» гээд замаараа цааш явлаа.
Тэр мод хагалахаар ороход сүх нь гуалин дээр хальтирч, түүнийг цочоон, ажлыг нь сүйтгэв. Сандарч, сэтгэлээр унасан тэр гэр лүүгээ буцсан нь дээр гэж шийдлээ. Өвгөн түүний хажуугаар дахин өнгөрөхдөө зөөлөн толгой дохин явж одов.

Маргааш нь аав нь хоёр дахь хүүдээ хэлэв:
«Сүхээ аваад ойд хүчээ сорь, энэ өдөр чамд ээлтэй байх болтугай.»
Ээж нь дахин бялуу, жүүс боож өгөв. Хоёр дахь хүү ой руу ороход өвгөн дахин гарч ирээд хэлэв:
«Сайхан сэтгэлт залуу минь, аяны хүнд жаахан идэх юм хуваалцаж болохсон болов уу?»
Гэвч хоёр дахь ах хариулав:
«Намайг уучлаарай, эрхэм ээ, гэхдээ надад илүүчлэх юм дэндүү бага байна.»
Тэр цааш алхав. Харин мод цавчиж эхлэхэд хөл нь гуйвж, сүх нь буруу цохив. Сэтгэл нь түгшиж, урам нь хугарсан тул тэр ажлаа зогсоогоод гэр лүүгээ буцахаар шийдэв. Явах замдаа тэр ч бас зөөлөн инээмсэглэх өвгөний хажуугаар өнгөрөв.

Тэгээд Гудвин урагш алхаж хэлэв,
«Аав аа, хэрэв танд таалагдвал, өнөөдөр намайг явахыг зөвшөөрөөч.»
Аав нь «Хүү минь, ах нар чинь муу азтай учирсан тул би чамд зөвхөн болгоомжтой байгаарай гэж захъя» гэв.
Гудвин толгойгоо бөхийлгөв.
«Би болгоомжтой байна, Аав аа.»
Ээж нь үлдсэн энгийн хоол—талх, сүү—г боож өгөөд, Гудвин түүнд халуун дотноор талархлаа. Итгэл найдвараар дүүрэн зүрхтэйгээр тэр ой руу замд гарлаа.

Удалгүй тэр саарал хувцастай өвгөнтэй таарав. Өвгөн ингэж хэллээ:
«Сайн залуу минь, чи талх, сүүнээсээ жаахныг хуваалцаж болох уу? Өнөөдөр өлсгөлөн миний алхам бүрийг дагаж байна.»
Гудвин зөөлөн инээмсэглэв.
«Эрхэм ээ, миний хоол энгийн л дээ, гэхдээ хуваалцсан энгийн хоол хадгалж үлдээсэн тансаг хоолноос дээр.»
Тэд өргөн царсны доор суув. Гудвин сагсаа нээхэд талх нь зөөлөн бялуу, сүү нь чихэрлэг шүүс болсон байлаа. Хамтдаа идэхэд өвгөний нүд нам гүм баяслаар гэрэлтэж байв.

Тэдний хоол дуусахад өвгөн хэлэв,
«Гудвин, чиний нээлттэй сэтгэл сайн аз авчирдаг. Тэр цаад модыг огтлоод, үндэснийх нь доороос хар.»
Тэгээд тэр навчис дунд алга болов. Гудвин хөгшин модыг болгоомжтой огтлоход, үндэснийх нь дэргэд цэвэр алтан өдтэй нэг галуу байлаа. Гайхаж хоцорсон тэр шувууг аюулгүйгээр боогоод, үдшийн гэрэл бүдгэрэх үед ойролцоох дэн буудал руу явлаа.

Дэн буудлын эзний гурван охин алтан галууг олж хараад, гялалзсан өдийг нь гайхан шагшив.
Гудвин түрхэн зуур гадаа гарахад, том охин нь нэг өд үл ялиг сэрвийснийг анзаарав.
«Би энэ нэг алтан өдийг л жаахан тэгшлээд өгье,» гэж тэр шивнэв, «тэгвэл шувуу хамгийн сайхан харагдана.»
Тэр далавч руу нь гараа сунгав, гэвч хуруу нь өдийг шүргэх төдийд гар нь яг л шувуу өөрөө түүнийг үлдээхийг хүссэн мэт наалдан тогтов.

Хоёр дахь охин орж ирээд амьсгаа алдан,
«Эгч ээ, чи яагаад тэнд саатаад байгаа юм бэ?»
Тэр эгчээ тогтоон барьж, холдуулж авах гэж гараа сунгав. Гэвч гар нь эгчийнхээ ханцуйд хүрсэн даруйд тэр өөрөө ч мөн тэндээ наалдан тогтов.
Гурав дахь охин яаран орж ирэв.
«Гуйя, хөдөлгөөнгүй зогсоорой! Би та хоёуланд тусална.»
Гэвч тэр хоёрыг гэр лүү нь чиглүүлэхээр гараа сунгатал өөрөө ч мөн тэдэнтэй нийлэв. Ийнхүү гурвуулаа хамт зогсож, гайхсан ч гэмтэж бэртээгүй бөгөөд алтан галууны зөөлөн ид шидийг гайхан бодож байлаа.

Үүр цайхад Гудвин галууг өргөөд гэр лүүгээ буцаж эхлэв. Гурван эгч дүү, одоо ч хөнгөхөн наалдсан хэвээр, болгоомжтойхон жижигхэн цуваа болж араас нь дагалаа.
Тэд тосгоноор өнгөрч явахад нэгэн сайхан сэтгэлтэй сургуулийн багш эмэгтэй гадаа гарч ирээд,
«Энэ ямар сонин жигтэй хамт олон бэ?» гэж хэлэв.
Тэдэнд тусламж хэрэгтэй гэж бодоод тэр хамгийн бага охины гар дээр хүрэхэд—өөрөө ч мөн зөөлөн баригдчихсанаа мэдэв.

Тусч нэгэн хотын хүн яаран хүрч ирэв.
«Сайн хүмүүс ээ, та нарт тусламж хэрэгтэй юу?» гэж тэр дуудлаа.
Тэр сургуулийн захирал эмэгтэйг түшиж тогтоохоор гараа сунгатал, түүнд хүрмэгцээ өөрөө ч мөн илбэ шидэнд баригдав.
Ингээд тэд тавуулаа нэг эгнээнд хамт алхаж, хөгжилтэйгээр анхааруулан дуудалцаж, алхмаа орооцолдуулахгүйг хичээж байлаа.

Цааш явахад хоёр цэцэрлэгч багаж хэрэгслээ барин замаар ирж байлаа.
«Бид туслах уу?» гэж нэг нь эелдгээр асуув.
Гэвч тэд туслахаар гараа сунгатал өөрсдөө ч мөн тэр эгнээнд нэгдчихэв. Удалгүй долоон тосгоны хүн Гудвин ба алтан галууны араас дагаж, бүгд нэгэн хөгжилтэй цувааны хэсэг мэт зөөлөн урагшилж байлаа.

Эцэст нь тэд нэгэн их хотод хүрч ирэв. Тэнд нэг хаан ганц охинтойгоо амьдардаг байлаа. Охин ухаалаг, энэрэнгүй байсан ч зүрхэндээ намуухан гуниг тээж явдаг тул бараг инээмсэглэдэггүй байв. Хаан охиноо дахин баяр хөөртэй байхыг харахыг ихэд хүсэж, ийн зарлигласан байлаа:
«Миний охинд чин сэтгэлийн инээд авчирсан хэн боловч түүний дэргэд удирдан залах эрхтэйгээр угтан авагдаж, миний хаант улсын халамж болон баяр баяслыг хамт хуваалцах болно.»
Яг энэ өдөр Гудвин ер бусын нөхдийнхөө хамт ордонд дөхөн ирэв.

Үнэхээр гайхамшигтай үзэгдэл байлаа: Гүүдвин алтан галууг тэвэрч, араас нь долоон тосгоны хүн зөөлөн найган хөдлөх цуваа болон дагаж явна. Гүүдвин шувууг нэг гараасаа нөгөө гартаа шилжүүлэхэд, бүх хүмүүс түүний ард бүжиглэх тууз мэт эргэн хөдлөв.
Гүнж тагтан дээрээсээ доош харав. Эхлээд тэр инээмсэглэж, дараа нь амаа гараараа дарж, эцэст нь удаан хаалттай байсан цонх зүрхэнд нь нээгдсэн мэт цовоо, цангинасан инээд алдлаа.
Хаан ихэд баярлав. Гүүдвин галууны далавчаар тосгоны хүн бүрд зөөлөн хүрэхэд, шид тэднийг тэр даруй суллав. Цаг хугацаа өнгөрөхөд Гүүдвин гүнж хоёр дотно болж, хамтдаа хаант улсыг дахин нинжин сэтгэл, баяр хөөр, инээдээр дүүргэв.