Жаздың соңындағы тамаша бір таң еді. Күн жарқырап тұрды, егін самал желмен тербелді, ал ашық көк аспанда бозторғай ән салды.
Барлығы көңілді көрінді, тіпті кірпі де. Ол есігінің алдында кірпінің әнін ыңылдап айтып тұрды, ал осы кезде оның әйелі іште балаларын киіндіріп жатқан еді. Біраздан соң ол Үлкен Көлбеу Шабындыққа серуендеп қайтуды ұйғарды, ол жерде шөп қалың өсетін және төбелері тік болатын.

Ол алысқа ұзамай жатып, шалғында өзінің жылдамдығымен және ашушаң мінезімен танымал қоянды кездестірді.
«Қайырлы таң», - деді кірпі сыпайы ғана.
Қоян оған әрең қарады. «Осынша ерте далада не істеп жүрсің?» - деп сұрады ол.
«Мен өз рахатым үшін серуендеп жүрмін», - деп жауап берді кірпі.
Қоян күліп жіберді.
«Рахат үшін? Меніңше, сенің қисық аяқтарыңның бар шамасы тек бір жерден екінші жерге жетуге ғана жететін сияқты».

Бұл сөздер кірпінің жанына батты, өйткені ол өзін аяғына қарап бағалағанды бәрінен де жек көретін.
«Сен шынымен де сенің аяғың менікінен жақсы деп ойлайсың ба?» – деп сұрады ол.
«Әрине, солай,» – деді қоян мақтанышпен.
«Онда көрейік,» – деді кірпі. «Егер мына тік төбенің басынан төмендегі Тал ағашына дейін жарыссақ, мен жеңемін деп ойлаймын.»
«Жарыс?» – деп күлді қоян. «Жарайды. Егер сен жеңсең, мен саған жап-жаңа жарқыраған алтын тиын беремін.»
«Келістік,» – деді кірпі. «Мен таңғы астан кейін ораламын.

Үйде кірпі әйеліне жарыс туралы айтып берді.
«Сенімдісің бе?» – деп сұрады Кірпі ханым. – «Қоян – шалғындағы ең жылдам жануар.»
«Ол жылдам, – деді кірпі сабырмен, – бірақ ол тек жүгіруді ғана ойлайды. Ол төбені ескермеді. Шөп биік әрі шықтан тайғақ, ал еңіс басқа жолға қолайлы. Кел де, мәре сызығынан тамашала.

Кірпі төбенің басына оралды, ол жерде ұзын аяқтарын созып қоян күтіп тұрған еді.
«Жеңілуге дайынсың ба, кішкентай жүргінші?» – деп күлді қоян.
«Мен дайынмын», – деп жауап берді кірпі.
Олар төбенің шыңындағы өз орындарына тұрды. Қоян: «Бір, екі, үш, алға!» – деп санады да, биік шөптің арасымен алға қарай жүгіре жөнелді.

Қоян көп ұзамай жүгірудің өзі ойлағаннан да қиын екенін түсінді. Жоңышқаның ұзын сабақтары оның тобықтарына ілініп, әр қадам сайын аяғын биік көтеруге тура келді.
Кірпі мүлдем жүгіруге тырысқан да жоқ. Ол иегін ішіне тартып, аяқтарын жинап, тығыз, тікенекті шар болып домаланып алды.
Төбе тік, ал шөп тайғақ еді, сөйтіп ол көп ұзамай төмен қарай бірқалыпты домалай бастады.

Қоян кірпіні өте артта көремін деп күтіп, артына бұрылып қарады. Оның орнына ол жанынан зулап өтіп бара жатқан, секіріп және әр айналған сайын жылдамырақ айналып бара жатқан дөңгелек қоңыр пішінді көрді.
«Бұлай болуы мүмкін емес», – деп айқайлады қоян бар күшімен жүгіріп.
Бірақ ол қаншалықты күш салған сайын, соншалықты қатты шаршады. Ал кірпі мүлдем шаршамады. Төбе оны жылдам алып жүрді, және ол әр ярд сайын жылдамдығын арттыра түсті.

Жай ғана дүрс етіп, кірпі төбенің етегіндегі тегіс жерге жетті. Ол жазылып, тонындағы шаңды қағып тастады, дәл сол кезде ентіккен және таңғалғаннан көздері бадырайған қоян да жетіп келді.
«Мен мұндамын», – деді Тал ағашының жанында тұрған кірпі.
Қоян сене алмай қарап қалды. Ол бар күшімен жүгірген еді, дегенмен өзі мазақ еткені бірінші болып жетті.

Қоян шөпке отырды, шаршаған әрі ойға шомылған күйде, және жеңілгенін мойындады.
«Сенің аяқтарың жүгіруге жақсы», – деді кірпі мейіріммен, – «бірақ әр жолдың өзіне тән қозғалу тәсілі бар, сондықтан басқа жолаушыны мазақ ету жақсы емес».
Қоян құрметпен бас изеп, алтын тиынды берді. Кірпі әйелін шақырды, сөйтіп олар бірге үйлеріне көңілді қайтты, ал қоян артта, төбешік туралы үнсіз ойланып қала берді.