Full Text: Аяз әже
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Аяз әже
Ертеде орманның шетінде бір үйшік тұрды. Бұл үйшікте бір жесір әйел екі қызымен бірге тұрды. Кіші қызының аты Мария, ол сұлу, мейірімді және биязы мінезді еді. Ал үлкенінің аты Изабель, ол жиі тәкаппар әрі қатыгез болатын, сондықтан анасынан басқа ешкім оның мінезіне шыдай алмайтын. Бір таңғаларлығы, анасы оны сіңлісінен әлдеқайда артық жақсы көретін.
Мария үйдегі барлық жұмысты істейтін және анасынан үнемі сөгіс еститін. Күнде ол ауладағы бұлақтың жанына отырып, саусақтары қанағанша жіп иіретін.
Бір күні ол сол жерде қажырлы еңбек етіп отырғанда, оның ұршығы саусақтарының арасынан сырғып кетті. Ол бұлақтың түбіне түсіп кетті де, көзден ғайып болды. Байғұс қыз оны бекер іздеді, содан соң анасына барып, болған жайды айтып берді.
Анасы оған ұрысты.
«Сен неткен ұқыпсызсың!» — деді ол. «Сен ұршықты түсіріп алдың, өйткені жұмыс істегің келмейді. Бірақ оны өзің шығарып ал. Мен басқасын сатып әпермеймін».
Мария жылап бұлаққа барды да, ұршықты таба алар ма екенмін деп еңкейді. Өкінішке орай, ол тым қатты еңкейіп, құлап кетті. Бірақ судың ішінде қалудың орнына, ол бұлақ арқылы өтіп, екінші жағынан шықты. Ол өзін әдемі шалғында тапты. Күн жарқырап тұрды, және мыңдаған гүлдер жайқалып өсіп тұрды.
Шалғынды кесіп өтетін кішкентай соқпақ бар еді, ол сонымен жүрді. Біраздан кейін соқпақ оны нанға толы пешке алып келді. Нан бөлкелері айқайлады:
«Бізді шығар! бізді шығар! Біз әбден пістік».
Мария пешке жақындап, барлық бөлкелерді шығарып алды. Содан кейін ол әрі қарай жүре берді.
Көп ұзамай ол піскен қызыл алмаларға толы ағашқа келді. Ағаш айқайлады:
«Мені сілк! Мені сілк! Менің алмаларымның бәрі пісіп тұр».
Содан соң ол алмалар жаңбырдай жауғанша ағашты сілкіді. Ол оларды бір үймеге жинап, жолын жалғастырды.
Ақырында, ол кішкентай бір үйшікке келді. Есік алдында бір кемпір тұрды. Оның түрі сондай бір оғаш әрі қатал көрінгені сонша, қыз қаша жөнелді.
Бірақ әйел оның артынан айқайлады:
«Қорықпа, қымбатты балам. Мұнда кел де, менімен бірге тұр. Маған бағын және міндетіңді орында, сонда тек жақсылық көресің. Күнде сен менің төсегімді жақсылап жинап, қауырсындары ұшатындай етіп сілкуің тиіс. Сонда жер бетіне қар жауады, өйткені мен – Кәрі Мазер Фростпын».
Сөйтіп, Мария Кәрі Аяз Анамен бірге тұра бастады. Ол күн сайын төсекті сілкіп, қауырсындарды қар ұшқынындай ұшыратын. Оның ішіп-жемі мол болып, ешқашан жаман сөз естімеді. Ұзақ уақыт бойы ол сол жерде кемпірмен бірге бақытты болды. Бірақ ақырында ол мұңая бастады. Өйткені, ол бәрібір үйін сағынып, анасы мен әпкесіне қайтуды аңсады.
«Аяулы Кәрі Аяз Ана,» деді ол, «сіз мейірімді әрі жақсысыз. Дегенмен, олар менің анам мен әпкем, ал ол жер менің үйім. Мен олардың бәрін көруді аңсаймын.
Сонда Аяз Ана былай деді:
«Үйіңе қайтқың келетіні өте дұрыс. Сен маған адал әрі жақсы қызмет еттің, сондықтан сыйлығыңнан құр қалмайсың».
Ол қызды қолынан ұстап, соқпақпен жоғары жетеледі. Ақырында олар ашық қақпаға келіп жетті. Қыз қақпадан өте бергенде, үстіне алтын жаңбырдай жауып, көйлегіне жабысты. Ол бастан-аяқ алтынға оранды.
«Бұл – сенің адал, сенімді еңбегің үшін сыйлығың», – деді Аяз Ана.
Содан кейін ол жоғалған ұршықты Марияның қолына ұстатты.
Қақпа жабылды. Кенеттен Мария өзін анасының ауласындағы бұлақтың жанынан тапты. Дуалға қонған әтеш шақырды:
«Ку-ка-ре-ку!
Алтын жамылған ару қыз,
Қош келдің».
Алтынның арқасында анасы мен әпкесі оны көргеніне қуанып, жылы сөйлесті.
«Қайда болдың?» — деп сұрады олар.
Ол оларға басынан өткеннің бәрін айтып берді.
Сонда анасы сүйікті қызы Изабельге былай деді:
«Жаным, сен де Қар әжеге барып, оның алтынынан өз үлесіңді алуың керек».
Үлкен қызы Изабель сыртқа шығып, жіп иіру үшін бұлақтың жанына отырды. Ол жұмыс істемей-ақ байлыққа кенелгісі келді және саусақтары қанайтындай ұзақ та, тез де иірмеді. Ұршыққа қан тимейінше, ол бұлақтың түбіне түспейтін еді. Сондықтан қыз қолын тікенді бұтаға салып, саусағын шаншып алды. Бірнеше тамшы қан ұршыққа тамды.
Содан кейін ол оны бұлаққа лақтырып жіберіп, артынан секірді. Ол өзін әдемі шалғында тапты да, пешке жеткенше соқпақпен жүріп отырды.
Ол нандардың айқайлағанын естіді,
«Бізді шығар! бізді шығар! Біз күйіп кетеміз, өйткені біз көптен бері пісіп жатырмыз».
Бірақ қыз былай деп жауап берді,
«Жоқ, әрине. Менің қолымды пеште былғағым немесе ыстық нанға саусақтарымды күйдіргім келмейді».
Ол әрі қарай жүріп, алма ағашына келді.
«Мені сілк! Мені сілк!» – деп айқайлады ол. «Менің алмаларым түгел пісіп жетілді».
«Жоқ, сілкпеймін», – деп жауап берді ол. «Алмаларыңның кейбірі басыма түсіп кетуі мүмкін».
Сөйтіп ол ерініп әрі қарай жүре берді.
Біраз уақыттан кейін ол Мазер Фросттың үйінің есігіне жетті. Ол бірден ішке кіріп, кемпірге қызмет етуді ұсынды.
«Өте жақсы,» деді Мазер Фрост және оған не істеу керектігін айтты.
Бір күн бойы қыз жақсы жұмыс істеді. Ол иеленуге үміттенген алтын туралы ойлады.
Екінші күні ол онша жақсы істемеді.
Ал үшінші күні одан да нашар болды.
Күннен күнге ол кеш оянып, төсектің астын сыпыруды ұмытты және төсек-орыннан қауырсындарды қағуды тоқтатты, өз міндеттеріне барған сайын немқұрайлы қарап, дөрекілене түсті.
Сенің маған енді қажетің жоқ», – деді ақыры Аяз Ана. – «Үйіңе қайта бер».
Қыз өзін ешкім мәпелемейтін жерде тұрудан жалықты. Ол тіпті қоштаспастан соқпақпен жүгіріп кетті. Қақпа ашық тұрды.
«Аһ! – деп ойлады ол, – осыдан өткенде алтын жаңбыры жауады».
Сондықтан ол өте баяу жүрді. Бірақ алтынның орнына, үстіне бір қазан шайыр мен қарамай төгілді. Әтеш қатты шақырды:
”Ку-ка-ре-ку!
Шайырға былғанған қыз,
Саған енді құт жоқ.”
Шайыр оның киіміне жабысып қалды. Ол тек киіміне ғана емес, терісі мен шашына да жабысты. Сөйтіп, ол өмір бойы содан арыла алмады.
