Full Text: Хяруу эмээ
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: Хяруу эмээ
Эрт урьд цагт ойн захад нэгэн жижиг байшин байжээ. Энэ байшинд нэгэн бэлэвсэн эх хоёр охиныхоо хамт амьдардаг байв. Бага охин нь Мария гэдэг, царайлаг, сайхан сэтгэлтэй, дөлгөөн зантай охин байлаа. Том охин нь Изабелль гэдэг, ихэвчлэн бардам, найргүй зантай байсан тул эхээс нь өөр хэн ч түүнийг тэвчихэд бэрх байв. Хачирхалтай нь, эх нь түүнийг дүүгээс нь хавьгүй илүү хайрладаг байжээ.
Мария гэрийн бүх ажлыг хийдэг бөгөөд ээжээсээ ширүүн үг сонсдог байв. Өдөр бүр тэр хашаан дахь булгийн дэргэд сууж, хуруунуудаа цус гартал ээрч, ээрсээр байх ёстой байлаа.
Нэг өдөр тэр тэндээ суун ажилдаа шамдан байтал, ээрүүл буюу дамар нь хуруунаас нь хальтирч унав. Тэр булгийн ёроолд унаад, харагдахаа болив. Хөөрхий охин түүнийг хайгаад олсонгүй, тэгээд очиж ээждээ юу болсныг хэлэв.
Ээж нь түүнийг загнав.
«Чи ямар хайхрамжгүй юм бэ!» гэж ээж нь хэлэв. «Чи ажил хийхийг хүсэхгүй болохоороо ээрүүлээ унагачихлаа. Гэхдээ чи өөрөө гаргаж авсан нь дээр. Би өөрийг авч өгөхгүй.»
Мария уйлсаар булаг руу очоод, ээрүүлээ олж чадах эсэхээ харахаар бөхийв. Харамсалтай нь! тэр хэтэрхий их тонгойгоод уначихав. Гэвч усанд үлдэхийн оронд, тэр булаг дундуур цааш нэвт унасаар нөгөө талд нь гарч ирэв. Тэр өөрийгөө үзэсгэлэнт нугад байгааг олж мэдэв. Нар тодхон гэрэлтэж, мянга мянган цэцэг дэлгэрч байлаа.
Нуга дундуур нэгэн жижиг жим байлаа, тэр түүнийг даган явлаа. Хэсэг явсны дараа тэр жим талхаар дүүрэн зууханд хүргэв. Талхнууд хашхиран хэлэв:
«Биднийг гаргаач! Биднийг гаргаач! Бид яг сайхан болсон.»
Мариа зуух руу очоод бүх талхыг гаргав. Дараа нь тэр дахин алхлаа.
Удалгүй тэр боловсорсон улаан алимаар дүүрэн нэг модонд хүрч ирэв. Мод хашхиран,
«Намайг сэгсрээч! Намайг сэгсрээч! Миний алимууд бүгд боловсорсон.»
Тэгээд тэр модыг сэгсэрч, алимууд эргэн тойронд нь бороо шиг унатал үргэлжлүүлэв. Тэр тэднийг нэг овоо болгон цуглуулаад цааш явлаа.
Эцэст нь тэр нэгэн жижигхэн байшинд хүрч ирэв. Хаалган дээр нэгэн хөгшин эмэгтэй зогсож байлаа. Тэр эмэгтэй маш хачин, маш догшин харагдсан тул охин зугтах гэж ухасхийв.
Гэвч эмэгтэй араас нь дуудан:
«Бүү ай, хонгор хүүхэд минь. Наашаа ирээд надтай хамт амьдар. Намайг дуулгавартай дагаж, үүргээ сайн биелүүлбэл чи зөвхөн сайхан сэтгэлтэй учрах болно. Чи өдөр бүр миний орыг сайн засаж, өд сөд нь хийстэл сэгсрэх ёстой. Тэгвэл газар дэлхий дээр цас орно, учир нь би Олд Мазер Фрост билээ.
Тэгээд Мария Хөгшин Эх Фросттой хамт амьдрахаар очив. Тэр өдөр бүр орыг нь сэгсэрч, өднүүд цасан ширхэг шиг нисэлдтэл сэгсэрдэг байлаа. Түүнд идэх юм, уух юм элбэг байсан бөгөөд нэг ч хатуу үг сонсдоггүй байв. Тэр тэнд хөгшин эмэгтэйтэй хамт удаан хугацаанд аз жаргалтай байлаа. Гэвч эцэст нь тэр гуниглаж эхлэв. Юутай ч тэр гэрээ санаж, ээж болон эгч рүүгээ буцахыг ихэд хүсэв.
«Хайрт Хөгшин Эх Фрост минь,» гэж тэр хэлэв, «та энэрэнгүй, сайн хүн. Гэвч юутай ч тэд миний ээж, миний эгч хоёр, тэр бол миний гэр. Би тэднийг бүгдийг нь харахыг ихэд хүсэж байна.
Дараа нь Хөгшин Ээж Фрост хэлэв,
«Чи гэртээ харихыг хүсэх нь зөв шүү дээ. Чи надад сайн, үнэнчээр үйлчилсэн, тиймээс шагналаа алдахгүй.»
Тэр охины гараас хөтлөн замаар дээш дагуулан явлаа. Эцэст нь тэд онгорхой хаалганд хүрэв. Охин хаалгаар өнгөрөхөд, алтан бороо асгарч, даашинзанд нь наалдав. Тэр толгойноосоо хөл хүртэл алтаар бүрхэгдэв.
«Энэ бол шударга, үнэнч хөдөлмөрийн чинь шагнал,» гэж Хөгшин Ээж Фрост хэлэв.
Тэгээд тэр алдсан ээрүүлийг Мариягийн гарт тавив.
Хаалга хаагдав. Гэнэт Мариа өөрийгөө ээжийнхээ хашаан дахь булгийн дэргэд байгааг олж мэдэв. Ханан дээр суусан азарган тахиа донгодов:
«Кукареку!
Алтаар бүрхэгдсэн охин минь,
Чамайг тавтай угтъя.»
Алтнаас нь болж ээж, эгч нь түүнийг харсандаа баярлаж, эелдгээр ярив.
«Чи хаана байсан юм бэ?» гэж тэд асуув.
Тэр болсон бүх явдлыг тэдэнд ярьж өгөв.
Дараа нь ээж нь хамгийн хайртай охин Изабельдээ хэлэв:
«Чи Олд Мадер Фрост дээр заавал очиж, түүний алтнаас хувь хүртэх хэрэгтэй, хонгор минь.
Том охин Изабель булгийн дэргэд очоод, ээрэхээр суув. Тэр ажил хийхгүйгээр баяжихыг хүсэж байсан бөгөөд хуруунаас нь цус гартал хангалттай удаан ч, хангалттай хурдан ч ээрэхийг хүссэнгүй. Ээрүүл дээр цус дусах хүртэл тэр булгийн ёроол руу доош орохгүй байлаа. Тиймээс охин гараа өргөст бутанд хийж, хуруугаа хатгав. Цөөн хэдэн дусал цус ээрүүл дээр унав.
Дараа нь тэр ээрүүлийг булаг руу шидээд, араас нь өөрөө үсрэн орлоо. Тэр өөрийгөө үзэсгэлэнт нугад ирснээ мэдээд, замаар явсаар зууханд хүрэв.
Тэр талхнуудын хашхирахыг сонсов.
«Биднийг гаргаач! Биднийг гаргаач! Бид шатах нь, учир нь бид удаан жигнэгдлээ.»
Гэвч охин хариулав.
«Үгүй дээ, яалаа гэж. Би зууханд гараа бохирдуулах ч хүсэлгүй, халуун талханд хуруугаа түлэх ч хүсэлгүй байна.
Тэр алхсаар алимны модны дэргэд ирэв.
«Намайг сэгсрээч! Намайг сэгсрээч!» гэж мод хашхирав. «Миний алимнууд бүгд бүрэн боловсорсон.»
«Би тэгэхгүй,» гэж тэр хариулав. «Чиний алимнуудаас зарим нь миний толгой дээр унаж магадгүй.»
Тэгээд тэр залхуутайгаар цааш алхав.
Хэсэг хугацааны дараа тэр Мадер Фростын байшингийн үүдэнд хүрч ирэв. Тэр шууд дотогш орж, хөгшин эмэгтэйд үйлчлэхийг санал болгов.
«За, сайн байна,» гэж Мадер Фрост хэлээд, түүнд юу хийхийг зааж өгөв.
Бүтэн нэг өдөр охин сайн ажиллав. Тэр авахыг найдаж байсан алтаа бодож байлаа.
Хоёр дахь өдөр тэр тийм ч сайн хийсэнгүй.
Харин гурав дахь өдөр бүр дордов.
Өдөр өдрөөр тэр орой сэрж, орны доогуур шүүрдэхээ мартаж, ор дэрний өдийг сэгсрэхээ больж, ажилдаа улам бүр хайхрамжгүй, бас илүү бүдүүлэг болж байв.
”Чи надад цаашид хэрэггүй боллоо,” гэж Мадер Фрост эцэст нь хэлэв. ”Чи гэртээ харьж болно.”
Тэр охин өөрийг нь эрхлүүлж, харж ханддаггүй газар байхаас залхжээ. Тэр баяртай ч гэж хэлэлгүй замаар гүйн уруудав. Хаалга онгорхой байлаа.
”Аа!” гэж тэр бодов, ”би түүгээр өнгөрөхөд алтны бороо орох болно.”
Тэгээд тэр маш удаан алхлаа. Гэвч алтны оронд дээрээс хар тос, давирхайтай данх бууж ирэв. Азарган тахиа чангаар донгодлоо:
«Ку-ка-ре-ку!
Давирхайд хучигдсан охин,
Чамд угтах үг алга.»
Хар тос түүний хувцсанд наалдав. Энэ нь зөвхөн хувцсанд нь биш, арьс болон үсэнд нь ч наалдлаа. Тэгээд тэр амьд явах бүхий л хугацаандаа энэ нь хэзээ ч арилаагүй.
