Full Text: ဖားမင်းသား
One story, four ways to read it
Every story comes in its original version plus several simplified reading levels, so it grows with your child.
The original text is the full story with rich vocabulary and descriptive language, ideal for reading aloud together and for kids who are ready for longer sentences.
The simplified levels retell the same story in shorter, simpler sentences matched to your child's stage. Ages 2-6 uses a few short sentences per scene, perfect for first time readers. Ages 4-8 adds simple dialogue and everyday vocabulary for kids beginning to follow along. Ages 6-10 keeps the language accessible while bringing back more of the story's detail, a natural bridge to the original.
Start at the level where your child is comfortable, and move up when they're ready. Hearing the same story told in richer language each time is one of the best ways to build vocabulary in any language.
Original Text: ဖားမင်းသား
ဟိုးရှေးရှေးတုန်းက၊ စိမ်းလန်းစိုပြည်ပြီး စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ တောအုပ်ကြီး ဝန်းရံထားတဲ့ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှာ၊ နေမင်းကြီးထက်တောင် ပိုမိုတောက်ပတဲ့ အလှတရားပိုင်ရှင် စူးစမ်းလိုစိတ်ရှိတဲ့ မင်းသမီးလေးတစ်ပါး နေထိုင်ခဲ့တယ်။
သူမရဲ့ခမည်းတော် ဘုရင်ကြီးဟာ ခမ်းနားကြီးကျယ်တဲ့ ရဲတိုက်ကြီးထဲကနေ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့တယ်။ တောအုပ်ကြီးရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာ တောက်ပနေတဲ့ စမ်းရေကန်လေးဘေးမှာ ရှေးဟောင်း သံပရာပင်ကြီးတစ်ပင် ရှိပြီး၊ အဲဒီနေရာမှာ သဘာဝတရားရဲ့ မှော်အစွမ်းကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရတဲ့ မင်းသမီးလေးဟာ မကြာခဏ လျှောက်လည်လေ့ရှိတယ်။
တစ်နေ့မှာတော့ သစ်ပင်အောက်မှာ သူမ ကစားနေရင်း သူမရဲ့ ရွှေဘောလုံးလေးကို လေထဲ ပစ်မြှောက်လိုက်တဲ့အခါ၊ ပူပင်သောကကင်းတဲ့ အချိန်တိုင်းရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို သူမ ခံစားခဲ့ရတယ်။
ဒါပေမဲ့ သူမ ဖမ်းဖို့ လွဲချော်သွားတဲ့အခါ၊ ဘောလုံးလေးဟာ စမ်းရေကန်ထဲကို ပြုတ်ကျသွားပြီး ညင်သာတဲ့ ရေပက်သံလေးနဲ့အတူ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့တယ်။ သူမဟာ ရုတ်တရက် ဝမ်းနည်းမှုကို ခံစားလိုက်ရတယ်။
ထိုအချိန်တွင် သိမ်မွေ့သော အသံလေးတစ်ခုက ခေါ်လိုက်သည်၊
"မင်းသမီးလေး၊ ဘာလို့ ဝမ်းနည်းနေတာလဲ။ ဒါကို ငါတို့ အတူတူ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ငါယုံကြည်တယ်။"
သူမလည်း လန့်သွားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်လိုက်ရာ ရေထဲမှ ချောင်းကြည့်နေသော ဖားငယ်လေးတစ်ကောင်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
"ဖားလေး၊ အဲဒါ မင်းလား။"
သူမက အံ့သြစွာဖြင့် မေးလိုက်သည်။
"ငါ့ရဲ့ ရွှေဘောလုံးလေး စမ်းရေတွင်းထဲ ကျသွားလို့ ငါ စိတ်ညစ်နေတာ၊ ပြီးတော့ ပြန်ယူလို့လည်း မရဘူးလေ။"
ဖားလေးက သူမကို ခင်မင်ဖွယ်ကောင်းသော မျက်လုံးများဖြင့် ကြည့်ကာ ပြောလိုက်သည်၊
"စိတ်မပူပါနဲ့၊ ငါ ကူညီနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါက မင်းရဲ့ သူငယ်ချင်းဖြစ်ချင်ပြီး မင်းရဲ့ကမ္ဘာလေးကို မျှဝေခံစားချင်တယ်။ မင်းရဲ့ စားပွဲမှာ ထိုင်ချင်တယ်၊ မင်းနဲ့အတူ စားသောက်ချင်တယ်၊ ပြီးတော့ မင်းရဲ့ လှပတဲ့ ဥယျာဉ်ထဲမှာ နေချင်တယ်။ ဒါကို မင်း ကတိပေးနိုင်မလား။"
မင်းသမီးလေးက သူမ၏ ဘောလုံးကိုသာ စိတ်ရောက်နေသဖြင့် စိတ်အားထက်သန်စွာ သဘောတူလိုက်သည်။
"အင်း၊ ငါ ကတိပေးပါတယ်။"
ဖားလေးက သူမကို တကယ်ကူညီနိုင်မည်ဟု ရင်ထဲတွင် မျှော်လင့်ချက်အပြည့်ဖြင့် သူမက ပြောလိုက်သည်။
ပျော်ရွှင်ဖွယ် ရေပက်သံနှင့်အတူ ဖားလေးသည် တလက်လက်တောက်ပနေသော ရေထဲသို့ ငုပ်ဆင်းသွားပြီး ရေပြင်အောက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားလေသည်။ ခဏအကြာတွင် သူသည် ရွှေဘောလုံးကို ပါးစပ်ဖြင့် ကိုက်လျက် ပြန်ပေါ်လာပြီး မြက်ခင်းပေါ်သို့ ညင်သာစွာ လှိမ့်ပေးလိုက်သည်။ မင်းသမီးလေးသည် အလွန်ဝမ်းသာသွားပြီး သူမ၏ တန်ဖိုးထားရသော ကစားစရာကို ကောက်ယူလိုက်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် သူမပေးထားသော ကတိကို မေ့လျော့သွားပြီး အိမ်သို့ အမြန်ဆုံး ပြေးသွားလေတော့သည်။ ဖားလေးက သူမနောက်မှ လှမ်းအော်လိုက်သည်၊
"နေပါဦး မင်းသမီးလေး! ကျွန်တော်က မင်းသမီးလောက် မြန်မြန် မသွားနိုင်ဘူး!"
သို့သော် သူမသည် အဝေးသို့ ရောက်နေပြီဖြစ်ပြီး သူမ၏ နှလုံးသားမှာ ပျော်ရွှင်မှုများဖြင့် ပေါ့ပါးနေလေသည်။ ကတိတည်ခြင်းသည် သူ့အလိုလို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် စွန့်စားခန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပေးထားသော ကတိတိုင်းသည် အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော အရာတစ်ခုဆီသို့ သွားရာ တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်ကို သူမ သတိမထားမိခဲ့ပေ။
နောက်တစ်နေ့တွင် တော်ဝင်မိသားစုသည် ကြီးမားခမ်းနားသော ထမင်းစားစားပွဲကြီးတွင် အတူတကွထိုင်ကာ ရွှေပန်းကန်များ၊ ရွှေခွက်များဖြင့် စားသောက်ပွဲကို ပျော်ရွှင်စွာ စားသုံးနေကြစဉ်၊ စကျင်ကျောက်လှေကားဆီမှ တိုးညင်းပြီး စည်းချက်ကျသော အသံတစ်သံ ထွက်ပေါ်လာသည်—ဖလပ်-ဖလပ်၊ ဖလပ်-ဖလပ်။ ၎င်းမှာ ရဲတိုက်ဆီသို့ လာနေသော ဖားသူငယ်ပင် ဖြစ်သည်။ သူက တံခါးကို ညင်သာစွာ ခေါက်ပြီး အော်ပြောလိုက်သည်၊
"ဘုရင်ကြီးရဲ့ အငယ်ဆုံးသမီးတော်၊ တံခါးဖွင့်ပြီး ကျွန်တော့်ကို အထဲဝင်ခွင့်ပြုပါ!"
မင်းသမီးလေးသည် သူမ၏ကတိကို သတိရသွားကာ ခဏမျှ ရပ်တန့်သွားသည်။ သူမသည် အနည်းငယ် မသေမချာ ဖြစ်သွားသော်လည်း၊ မည်မျှပင် အံ့သြစရာကောင်းနေပါစေ အတွေ့အကြုံသစ်တိုင်းသည် အံ့မခန်း အရာတစ်ခုဆီသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည် ဆိုတာကိုလည်း သူမ သိထားပါသည်။
မင်းသမီးလေးသည် တံခါးဆီသို့သွားပြီး အပြင်သို့ ချောင်းကြည့်လိုက်သည်။ ဖားကိုမြင်သောအခါ သူမသည် လန့်သွားပြီး ရင်တဒိတ်ဒိတ်ခုန်ကာ တံခါးကို အမြန်ပိတ်လိုက်သည်။
"ငါ့သမီးလေး၊ ဘာတွေများ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေတာလဲ"
ဟု သူမ၏ တုံ့ဆိုင်းနေမှုကို သတိထားမိသော သူမ၏ဖခင် ဘုရင်ကြီးက မေးလိုက်သည်။
"ကြောက်စရာကောင်းတာ တစ်ခုခုကို မြင်လိုက်လို့လား"
"မဟုတ်ပါဘူး ခမည်းတော်၊" ဟု သူမက အသံကို တည်ငြိမ်အောင်ကြိုးစားရင်း ပြန်ဖြေလိုက်သည်၊
"ဘီလူးကြီးတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ စမ်းချောင်းမှာ သမီးတွေ့ခဲ့တဲ့ ဖားတစ်ကောင်ပါ။ သူက သမီးရဲ့ ရွှေဘောလုံးလေး ပြန်ရအောင် ကူညီပေးခဲ့လို့၊ သမီးက သူ့ကို သူငယ်ချင်းလုပ်ပြီး သမီးနဲ့အတူထိုင်၊ အတူစားပြီး ဥယျာဉ်ထဲမှာ နေခွင့်ပေးမယ်လို့ ကတိပေးခဲ့မိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတကယ်ရောက်လာလိမ့်မယ်လို့ သမီး ဘယ်တုန်းကမှ မထင်ခဲ့ဘူး။"
ပညာရှိပြီး သဘောထားပြည့်ဝသော ဘုရင်ကြီးက ပြုံးပြီး ပြောလိုက်သည်၊
"ချစ်သမီးလေး၊ ကတိတိုင်းက သမီးရဲ့ စရိုက်လက္ခဏာကို ထင်ဟပ်စေတယ်။ ကိုယ့်စကားကို ကိုယ်လေးစားတည်ကြည်တဲ့အခါ၊ အဲဒါက သမီးရဲ့ ခွန်အားနဲ့ ရိုးသားဖြောင့်မတ်မှုကို ပြသတာပဲ။ သမီး သူ့ကို အထဲဝင်ခွင့်ပြုပြီး သမီးပြောခဲ့တဲ့စကားအတိုင်း တည်တည်ကြည်ကြည် ရပ်တည်ရမယ်။
ဖားသူငယ်၏ ညင်သာသော ခေါက်သံကို ထပ်မံကြားရသောအခါ၊ မင်းသမီးလေးသည် အသက်ပြင်းပြင်းရှူလိုက်ပြီး တံခါးကိုဖွင့်ကာ သူ့ကို အထဲသို့ ဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။ ဖားသူငယ်သည် သူမ၏ ကုလားထိုင်ဘေးသို့ ပျော်ရွှင်စွာ ခုန်လာခဲ့သည်။
"ကျွန်တော့်ကို မင်းဘေးနား တင်ပေးပါ၊" ဟု သူက မျှော်လင့်ချက်အပြည့်ပါသော အသံဖြင့် ပြောခဲ့သည်။ သူမသည် တုံ့ဆိုင်းသွားခဲ့သော်လည်း၊ ဘုရင်ကြီးက သူမကို သတိပေးလိုက်သည်မှာ-
"ကတိတစ်ခုကို တည်အောင်စောင့်ထိန်းခြင်းဟာ လက်ဆောင်တစ်ခုကို မျှဝေခြင်းပဲ ချစ်သမီး။ သူ့ကို ပွေ့ချီလိုက်ပါ၊ ဒါဟာ သမီးပေးခဲ့တဲ့ ကတိစကားပဲလေ။"
မင်းသမီးလေးသည် ဖားသူငယ်ကို ညင်သာစွာ ပွေ့ချီလိုက်ပြီး သူမဘေးရှိ ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် တင်ပေးလိုက်သည်။ သတ္တိဆိုသည်မှာ အကြောက်တရားကို ရင်ဆိုင်ခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ မမျှော်လင့်ထားသောအရာများကို နှလုံးသားတံခါးဖွင့်၍ လက်ခံခြင်းလည်းဖြစ်ကြောင်း သူမ နားလည်သဘောပေါက်သွားခဲ့သည်။
ယခု မင်းသမီးလေး၏ဘေးတွင် ထိုင်နေသော ဖားလေးသည် သူမကဲ့သို့ပင် ပန်းကန်ပြားတစ်ချပ်နှင့် ရွှေခွက်တစ်ခွက်ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူမသည် အနည်းငယ် နေရခက်သလို ခံစားရသော်လည်း သူမ၏ ကတိစကားနှင့် ဖားလေးက သူမအတွက် လုပ်ပေးခဲ့သည်များကို သတိရခဲ့သည်။ သူတို့ အတူတကွ စားသောက်ကြသောအခါ၊ မိတ်ဆွေသစ်များနှင့် အတွေ့အကြုံသစ်များကို လက်ခံရန် စိတ်ဖွင့်ထားခြင်းသည် သူမ၏ ကမ္ဘာကြီးကို အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပိုမိုပြည့်စုံလာစေကြောင်း သူမ စတင်မြင်တွေ့လာရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖားလေးက ဤသို့ပြောသောအခါ၊
”ကျွန်တော် အခု ပင်ပန်းနေပြီ။ သင် ကတိပေးထားတဲ့အတိုင်း ကြယ်တွေလင်းလက်နေတဲ့ ကောင်းကင်အောက်က သင့်ရဲ့ လှပတဲ့ ဥယျာဉ်ထဲမှာ ကျွန်တော့်ကို အနားယူခွင့်ပြုပါ။”
မင်းသမီးလေးသည် တုံ့ဆိုင်းသွားခဲ့သော်လည်း ထို့နောက်တွင် သူမ၏ မွန်မြတ်သော စိတ်ထားက လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည်။ ကတိတည်ခြင်းသည် သူမ၏ စရိုက်လက္ခဏာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်—၎င်းသည် ကတိကဝတ်၏ ခွန်အားနှင့် ယုံကြည်မှု၏ အလှတရားပင် ဖြစ်သည်။
မင်းသမီးလေးသည် အနည်းငယ် စိုးရိမ်မကင်း ဖြစ်နေသော်လည်း၊ ဖားသူငယ်ကို သူမ၏ ဥယျာဉ်ထဲသို့ ညင်သာစွာ သယ်ဆောင်သွားပြီး လရောင်လင်းနေသော ကောင်းကင်အောက်ရှိ အေးချမ်းပြီး အရိပ်ရသော နေရာလေးတစ်ခုကို ရှာဖွေပေးခဲ့သည်။
ဖားသူငယ်ကို အောက်ချပေးလိုက်ချိန်တွင်၊ ကတိတည်ခြင်းက အေးချမ်းမှုတစ်မျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းပေးကြောင်း သူမ သိလိုက်ရသည်။
ရဲတိုက်ပြတင်းပေါက်မှ စောင့်ကြည့်နေသော သူမ၏ ဖခင်ဖြစ်သူက သူ၏သမီးတော်လေးသည် ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် ကြင်နာတတ်ခြင်းတို့၏ စစ်မှန်သော မှော်အစွမ်းကို သင်ယူနေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိကာ ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပြုံးလိုက်သည်။
မင်းသမီးလေးသည် သူမ၏ ကတိကို တည်စေရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီး၊ သူမ၏ ဥယျာဉ်ထဲရှိ အေးမြပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိသော နေရာတစ်ခုတွင် ဖားကို ထားလိုက်သည်။ သို့သော် ပန်းများအနီးတွင် အနားယူချင်သော ဖားက ဤသို့ပြောလိုက်သည်၊
"ငါ ပင်ပန်းနေတုန်းပဲ။ ကျေးဇူးပြု၍ ဟိုးဘက်က အရိပ်ရတဲ့ နေရာကို ငါ့ကို ရွှေ့ပေးပါ။"
အနည်းငယ် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်သွားသော်လည်း၊ မင်းသမီးလေးသည် အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူလိုက်ပြီး သူ့ကို ညင်သာစွာ ရွှေ့ပေးလိုက်ကာ၊ သည်းခံခြင်းနှင့် နားလည်ပေးခြင်းတို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ တည်သော ကတိများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း နားလည်သဘောပေါက်သွားသည်။
သူမ အဲဒီမှာ ရပ်နေစဉ် စိတ်ပျက်မှုကြောင့် မျက်ရည်တစ်ပေါက် ဝဲတက်လာခဲ့ပေမဲ့၊ အခက်အခဲတိုင်းက တန်ဖိုးရှိတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုကို သင်ပေးတယ်လို့ သူမကိုယ်သူမ သတိပေးရင်း မျက်ရည်ကို သုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ရုတ်တရက် တောက်ပတဲ့ အလင်းရောင်တွေ ဝေ့ဝဲလာပြီး ဖားလေးဟာ ချောမောတဲ့ မင်းသားလေးတစ်ပါးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတော့တယ်။
"မငိုပါနဲ့ မင်းသမီးလေး၊" လို့ သူက ညင်သာစွာ ပြောလိုက်ပါတယ်။
"မင်းရဲ့ သတ္တိနဲ့ ကတိတည်မှုက အစွမ်းထက်တဲ့ ကျိန်စာကို ချိုးဖျက်လိုက်ပါပြီ။ မင်းလိုမျိုး စစ်မှန်ပြီး ကြင်နာတတ်တဲ့ နှလုံးသားရှိတဲ့သူတစ်ယောက်က ငါ့အပေါ်ထားတဲ့ ကတိကို မတည်မချင်း ဖားတစ်ကောင်အဖြစ် နေထိုင်ဖို့ ဆိုးသွမ်းတဲ့ မှော်ဆရာမကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ ကျိန်စာတိုက်ခြင်းကို ငါခံခဲ့ရတာပါ။ မင်းက ငါ့ကို လွတ်မြောက်စေခဲ့ပြီ၊ အခုတော့ ငါဟာ ငါ့ရဲ့မူလပုံစံအတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားပါပြီ။"
သူတို့ပတ်ဝန်းကျင်က ပန်းခြံလေးဟာ သူမလုပ်ရပ်ရဲ့ မှော်ဆန်မှုကို အောင်ပွဲခံနေသလိုမျိုး ပိုပြီးတောက်ပလာသယောင် ထင်ရပါတယ်။
နောက်တစ်နေ့နံနက် ကောင်းကင်ယံ၌ နေမင်းကြီး ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင်၊ မင်းသားလေးကို သူ၏တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် မြင်းဖြူရှစ်ကောင် ဆွဲသော ခမ်းနားလှသည့် ရထားလုံးကြီးတစ်စီး ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
သူ၏ဘေးနားတွင်တော့ သူ ပြုစားခံထားရသည့် နှစ်များတစ်လျှောက်လုံး သူ၏သခင်အတွက် အလွန်ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ရသော သစ္စာရှိသည့် အစေခံ ဟင်နရီ ရှိနေခဲ့သည်။
ဟင်နရီသည် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် နှလုံးကွဲကြေမသွားစေရန် သူ၏ နှလုံးသားပတ်လည်တွင် သံကွင်းသုံးကွင်းကို ပတ်ထားခဲ့သည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင် သူ၏မင်းသားလေး လွတ်မြောက်ပြီး ပျော်ရွှင်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ၊ ထိုသံကွင်းများသည် တစ်ကွင်းပြီးတစ်ကွင်း ပြေလျော့ကာ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီး သူ၏ ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် မျှော်လင့်ချက်တို့ကို လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်။
ရထားလုံးသည် တိုင်းပြည်ကို ဖြတ်သန်းသွားစဉ်၊ မင်းသားနှင့် မင်းသမီးတို့သည် သူတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကမ္ဘာကြီးကို အံ့သြမင်တက်စွာဖြင့် ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။ သူတို့နောက်မှ စီးနင်းလိုက်ပါလာသော ဟင်နရီသည် သူ၏ နှလုံးသားကို ပတ်ရစ်ထားသော နောက်ဆုံး သံကွင်းများ ကျယ်လောင်သော အသံနှင့်အတူ ပြတ်ထွက်သွားသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။
"အဲဒါ ဘာအသံလဲ၊ ဟင်နရီ။"
ဟု မင်းသားက မေးလိုက်သည်။
"အဲဒါ ကျွန်တော့်ရဲ့ နှလုံးသား ကုစားခံရတဲ့ အသံပါ၊ အရှင်မင်းသား၊" ဟု ဟင်နရီက ပြုံးလျက် ပြန်ဖြေသည်။
"အရှင်မင်းသား ပျော်ရွှင်နေတာနဲ့ ခရီးစဉ် ပြီးမြောက်သွားတာကို မြင်ရတဲ့အတွက်၊ ကျွန်တော့်ရဲ့ နှလုံးသားဟာလည်း အရှင်မင်းသားလိုပဲ အခုဆိုရင် လွတ်လပ်ပြီး ဝမ်းမြောက်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါပြီ။"
ထို့ကြောင့် သူတို့ ဆက်လက် ခရီးဆက်ခဲ့ကြရာ၊ သူတို့နောက်ကွယ်တွင် နေမင်းကြီး ဖြည်းညင်းစွာ ဝင်သွားပြီး သူတို့ဖြတ်သန်းသွားရာ လမ်းတစ်လျှောက်တွင် အလင်းရောင်နှင့် မျှော်လင့်ချက် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ချန်ရစ်ထားခဲ့သည်။
အစစ်အမှန် မှော်ပညာဆိုသည်မှာ ကျိန်စာတစ်ခုကို ချိုးဖျက်ခြင်းတွင်သာ ရှိသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကတိစကားများကို ယုံကြည်ရဲသော သတ္တိ၊ ထိုကတိများကို တည်အောင်စောင့်ထိန်းနိုင်သော ခွန်အားနှင့် လုံးဝ မမျှော်လင့်ထားသော နေရာများတွင် ထူးခြားဆန်းကြယ်မှုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း၏ အလှတရားတို့တွင် ရှိကြောင်းကို သူတို့ သိခဲ့ကြသည်။