ተባዕት እና ሰባቱ ግልገሎች

ከዘመናት በፊት፣ አንዲት እናት ዝይ ከሰባቱ ትናንሽ ጫጩቶቿ ጋር በምቹ ጎጆ ውስጥ ትኖር ነበር። ከሰማዩ ከዋክብት ሁሉ ይልቅ ትወዳቸው ነበር። አንድ ጠዋት፣ ወደ መንደሩ ገበያ መሄድ ነበረባት። ጫጩቶቿን ሰብስባ አስጠነቀቀቻቸው።
«ልጆቼ፣ መሄድ አለብኝ። በሩን ጠርቅማችሁ ቆልፉ። ትልቁ ተኩላ ዛሬ ጫካ ውስጥ እየዞረ ነው። ልብስ ቀያሪ ባለሙያ ነው፣ ነገር ግን ሁልጊዜ ጠጣርና ሻካራ ድምፁን እና ጥቁር ከባድ መዳፎቹን ተመልከቱ። እንዳይታለሉ!»
ጫጩቶቹ ጮኹ።
«አትጨነቂ፣ እናቴ! ደህና እንሆናለን።»

ተኩላው ከጥድ ዛፍ ጀርባ ሆኖ ሲጠባበቅ ነበር። የእናቲቱ ላባ ጅራት ከዓይን እንደጠፋ፣ ወደ በሩ ሮጠ። ኮርኮር!
«ክፈቱልኝ፣ ፍቅሮቼ!» ሲል ተፈጥሯዊ ሻካራ ድምፁን ከፍ አድርጎ ጠራ። «እናታችሁ ነኝ፣ ትልቅ ቦርሳ ሞልቼ ስጦታ ይዤ መጣሁ!»
ጫጩቶቹ ጆሮዎቻቸውን ወደ በሩ ጠጉ።
«አይሆንም!» ታላቁ ጮኸ። «እናታችን ድምፅ እንደ ብር ደወል ነው። ያንተ ግን እንደ አሸዋ ወረቀት ሻካራ ነው። ሂድ፣ አቶ ተኩላ!»

ተኩላው ሊሸነፍ አልፈለገም። ወደ ሱቅ ሮጦ ድምፁን ለስላሳ ለማድረግ አንድ ጠርሙስ ማር ዋጠ። ተመልሶ ወደ ቁልፍ ቀዳዳው ሹክ አለ።
«ውዶቼ ልጆቼ፣ ክፈቱልኝ። እናታችሁ ነኝ፣ ጣፋጭ ምግብ ይዤ መጣሁ።»
ታናሹ ጫጩት እጁን ወደ መያዣው ዘረጋ፣ ነገር ግን ብልሃተኛው ጫጩት ወደ በሩ ስር ጠቆመ። እዚያ፣ ከክፍተቱ ሲያሻቅቡ፣ ሁለት ትልልቅ ጸጉራም ጥቁር መዳፎች ታዩ።
«ሞከርክ!» ጮኹ። «እናታችን ለስላሳ ብርቱካናማ እግሮች አሏት። አንተ ተኩላ ነህ!»

ተኩላው ተናዶ ወደ አቅራቢያው ዳቦ ቤት ሮጠ።
«ዳቦ ጋጋሪ! መዳፎቼን በነጭ ዱቄትህ ቀቢ፣ ያለዚያ ፓይዎችህን ሁሉ እበላለሁ!»
የደነገጠው ዳቦ ጋጋሪ ታዘዘ። አሁን፣ ለስላሳ ድምፅና ነጭ ዘዋ መዳፎች ይዞ፣ ተኩላው ሦስተኛ ጊዜ አንኳኳ።
«ክፈቱ፣ ትናንሾቼ። እናታችሁ ለሁሉም ስጦታ ይዛ ቤት ደረሰች።»
ጫጩቶቹ ነጩን መዳፎች አዩ፣ ለስላሳውን ድምፅ ሰሙ። ደህና ነው ብለው ተሳምነው ቆልፉን ፈቱ፣ በሩንም ሰፊ አድርገው ከፈቱ።

ተኩላው ወደ ቤት እንደዘለለ፣ ጫጩቶቹ እንደ ኳሶች ተበተኑ! አንዱ ከሶፋ ስር ዘለለ፣ ሌላው ከአልጋ ስር። ሦስተኛው ምግብ ቤት ውስጥ ተደበቀ፣ አራተኛው ከባድ መጋረጃ ጀርባ። አምስተኛው ወደ ቁም ሣጥን ተጨናነቀ፣ ስድስተኛው ከልብስ ቅርጫት ስር፣ ሰባተኛው ደግሞ — ከሁሉ ታናሹ — ወደ ረጅሙ አያት ሰዓት ዘለለ።
ተኩላው ሰፊ ስስ ነበርና ፈጣን ነበር፣ ስድስቱን ጫጩቶች ያዛቸው፣ አንድ ትልቅ ዋጥ ብሎ ለኋላ ቀመጣቸው። ሰባተኛውን ከፍ ዝቅ ብሎ ፈለገ፣ ነገር ግን የሰዓቱ ጥቅጥቅ ድምፅ ታናሹ ጫጩት ልቡ ምስጢር ሆኖ ቀረ።

ሆዱ ሞልቶ ድካም ስለተሰማው፣ ተኩላው ወደ ፀሐያማው ሜዳ ወጥቶ ከኦክ ዛፍ ስር ተኛ፣ ጮክ ብሎ እያቃሰተ ጥልቅ እንቅልፍ ወደቀ። ብዙም ሳይቆይ እናት ዝይ ተመለሰች። ልቧ ሰጠም። በሩ ክፍት ነበር፣ ትራሶቹ ተበታትነው ነበር፣ ቤቱም ጸጥ ብሎ ነበር።
«ልጆቼ!» አለቀሰች፣ ዓይኖቿ እንባ ሞሉ። «የት ናችሁ?»

«እናቴ! እናቴ! እዚህ ነኝ!» ትንሽ ድምፅ ጮኸ።
አያት ሰዓቱን ከፈተች፣ ታናሹ ጫጩቷ ወጣ፣ ተኩላው ነጩን መዳፍ ተጠቅሞ ያደረገውን ብልሃት እየተንቀጠቀጠ ነገራት። እናት ዝይ ዓይኖቿን ጠራረገች፣ ቀጥ ብላ ቆመች።
«ገና አላሸነፈም» ጽኑ ብላ አለች። «የስፌት ሣጥኔን እና ትልቁን ቅርጫ ሂዱ ያዙ። ዕቅድ አለኝ።»
የተኩላውን ጮክ ያለ ቃሰት ተከትለው ወደ ረጅሙ ሣር ወጡ።

ተኩላው ሲተኛ፣ እናት ዝይ ሆዱ ውስጥ የሚንቀሳቀስ ነገር አስተዋለች — ስድስቱ ጫጩቶች ነበሩ፣ አሁንም እየተናወጡ! እንደ ቀዶ ሐኪም ትክክለኛነት፣ ቅርጫዋን ተጠቅማ ፈጣን ቁረጥ አደረገች። አንድ በአንድ፣ ጫጩቶቹ ወጡ፣ ዞሮ ዞሮ ግን ሙሉ ለሙሉ ሳይጎዱ። ተኩላው ስስ ስለነበር እንኳ አልቃምም ነበር! ቦታውን ፈጥነው በከባድ የወንዝ ድንጋዮች ሞሉ፣ እናት ዝይም ምንም ነገር እንዳልተሰማው አድርጋ ሰፋችው።

ተኩላው በመጨረሻ ሲነቃ፣ ሰውነቱ እጅግ ከባድ ሆኖ ተሰማው።
«ኦ፣ ሆዴ ተራራ ድንጋይ እንደዋጥሁ ይሰማኛል!» ሲል አቃሰተ፣ ከእንቅልፉ ገና ሳይነቃ።
ውሃ ለመጠጣት ወደ ወንዙ ዘለዘለ፣ ስለ ዝይ ቤተሰብ እና ስለ ረጅም ዋና በጸጥ ወንዝ ውስጥ እጅግ እንግዳ ሕልም ያለምኩ ብሎ እያሰበ።

ተኩላው ያን ጊዜ ሜዳው ለእርሱ እጅግ ግራ አጋቢ ሆኖ ወሰነ። ወደ ሩቅ ተራሮች ዞሮ ዞሮ ጸጥ ያለ ቦታ ፍለጋ ሄደ።
ሰባቱ ጫጩቶችና እናታቸው ከመስኮታቸው ሆነው ሲሄድ ተመለከቱ፣ ደህና ሆነው።
ዝርዝሮቹን በጥሞና ስለማየት እጅግ አስፈላጊ ትምህርት ተምረዋል — ሁልጊዜ በሩ ላይ ያለው ማን እንደሆነ ሁለቴ እያረጋገጡ ደስ ብሏቸው ኖሩ።